هم‌گرایی یا واگرایی؟ چگونگی نسبتِ گروه‌ها و سازمان‌های مذهبی و جامعه‌‌مدنی در خاورمیانه

حمیدرضا جلائی پور؛ پویا دریس

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 24 تیر 1400

http://dx.doi.org/10.22034/jsi.2021.99623.1240

چکیده
  چگونه باید رابطه بین گروه‌ها و سازمان‌های مذهبی و جامعه‌مدنی در جوامع مسلمان خاورمیانه را صورت‌بندی کرد؟ مقاله استدلال میکند که گروه‌ها و سازمان‌های مذهبی تاریخا در فضای عمومی جوامع مسلمان حضوری تاثیرگذار داشته‌اند. اگرچه ظهور دولت‌های مدرن در خاورمیانه ساختار و کارکرد چنین گروه‌ها و سازمان‌هایی را تغییر داده، اما گروه‌ها ...  بیشتر

هم‌گرایی یا واگرایی؟ چگونگی نسبتِ گروه‌ها و سازمان‌های مذهبی و جامعه‌‌مدنی در خاورمیانه

حمیدرضا جلائی پور؛ پویا دریس

دوره 21، شماره 4 ، دی 1399، ، صفحه 75-96

http://dx.doi.org/10.22034/jsi.2020.246874

چکیده
  چگونه باید رابطه بین گروه­ها و سازمان­های مذهبی و جامعه­مدنی در جوامع مسلمان خاورمیانه را صورت­بندی کرد؟ استدلال مقاله پیش‌رو این است که گروه­ها و سازمان­ها مدنی- در این‌جا گروه­ها و سازمان­های مذهبی- به طور تاریخی در بطن فضای عمومی جوامع مسلمان حضوری چشم­­گیر داشته‌اند. اگرچه ظهور دولت‌های مدرن در خاورمیانه ساختار ...  بیشتر

کاریزما و شبه کاریزما مروری انتقادی بر نظریه‌ سیاستِ کاریزماتیک وبر

مهسا اسداله‌نژاد

دوره 20، شماره 3 ، مهر 1398، ، صفحه 119-141

http://dx.doi.org/10.22034/jsi.2019.44353

چکیده
  غالباً در زبان فارسی وبر از طریق پارسونز و تفسیر وی از جامعه‌شناسی سیاسی او شناخته شده‌است. بدین‌ ترتیب ماکس وبر در ادبیاتِ علوم اجتماعیِ ما عموماً به‌عنوانِ فردی که نظریه‌پرداز بوروکراسی و قفس آهنینِ آن است معرفی‌ گردیده‌. جامعه‌شناسیِ سیاسی وبر در نسبت با معنایِ کاریزما[1] و قدرتِ خلاق‌ِ آن کم‌تر مورد توجه قرار گرفته یا به ...  بیشتر

رویکردهای نظری در مطالعه بوروکراسی دولتی و ارائه مدلی برای بررسی آن

محمد هدایتی

دوره 19، شماره 2 ، تیر 1397، ، صفحه 3-35

http://dx.doi.org/10.22034/jsi.2019.36908

چکیده
   از زمان شکل­گیری دولت­های مدرن، بوروکراسی­­ها به‌ابزار اصلی دولت­ها برای نیل به‌اهداف توسعه­ای بدل شده­اند. وجود یک بوروکراسیِ کارآمد، لازمه تحقق اهداف قلمداد شده است. با این­حال در ادبیات جامعه شناسی، به‌ویژه پس از کلاسیک‌ها، بوروکراسی دولتی مورد غفلت واقع شده و نوعی خلاء و آشفتگی مفهومی‌ درباره آن وجود دارد. ...  بیشتر

جهانی شدن، دموکراسی و جنبش‌های دموکراتیک در ایران

سیدامیرمسعود شهرام ‏نیا

دوره 14، شماره 3 ، مهر 1392، ، صفحه 52-89

چکیده
  تأثیر جهانى شدن بر دموکراسى به عنوان یکى از وجوه مهم حیات بشر امروز، از موضوعات مورد توجه اندیشمندان سیاسى است. آیا جهانى شدن موجب توسعه و تقویت دموکراسى خواهد شد یا برعکس. پرسش اصلى نوشتار حاضر این است که «تأثیر جهانى شدن بر روند دموکراتیزاسیون (دموکراسی سازی) و جنبش‌هاى دموکراتیک در ایران معاصر چه بوده است؟» در این مطالعه، ...  بیشتر

تحلیل فازی رابطه سرمایه اجتماعی و دموکراسی مطالعه تطبیقی بین کشوری (2010-1990)

علی ساعی؛ مریم زارعیان؛ ابراهیم خدایی

دوره 14، شماره 2 ، تیر 1392، ، صفحه 3-29

چکیده
  مسئلة این مقاله درجه تفاوت پذیری نمره پولیتی به عنوان شاخص دموکراسی در بین کشورها است. سؤال تحقیق به صورت زیر بیان شده است: درجه تفاوت پذیری شاخص دموکراسی در بین کشورها چگونه قابل تبیین است؟ بر اساس چارچوب نظری تحقیق، سرمایة اجتماعی شرط علی لازم برای دموکراسی است. رویکرد مقاله تحلیل تطبیقیِ بین کشوری است. تکنیک جمع آوری داده‌ها، تحلیل ...  بیشتر

مطالعه بین کشوری اعتماد: جامعه محوری در مقابل نهادمحوری

محمود شارع پور؛ محمد فاضلی؛ الهه اقراریان

دوره 13، شماره 4 ، دی 1391، ، صفحه 60-89

چکیده
  با اهمیت یافتن مبحث سرمایه اجتماعی در همه رشته‌های علوم اجتماعی، تبیین عناصر موجد سرمایه اجتماعی به یکی از مهم‌ترین مباحث در این حوزه بدل شده است. اعتماد یکی از عناصر سرمایه اجتماعی است و نقش مهمی در تبیین پیامدهای مترتب بر سرمایه اجتماعی دارد. رابرت پاتنام قریب دو دهه قبل تبیینی از اعتماد بر مبنای زندگی انجمنی ارائه کرد که با عنوان ...  بیشتر

گفتمان های جامعهً مدنی در کشورهای اسلا می- عربی

محمد تقی سبزه ای

دوره 10، شماره 3 ، مهر 1388، ، صفحه 106-140

چکیده
  هدف اصلی مقاله حاضر، که به روش مطالعهً اسنادی تهیه شده است، بررسی و تحلیل جامعه شناختی رویکردهای عربی به جامعهً مدنی است. این مقاله خود را به ادبیات جامعهً مدنی متمرکز می کند و بدین منظور، ابتدا سئوالا ت اساسی که از سوی متفکران اجتماعی غربی در باره ی امکان تحقق جامعهً مدنی در کشورهای اسلا می- عربی خاورمیانه مطرح گردیده اند، مرور می ...  بیشتر

هویت جمعی و نگرش به دموکراسی در ایران

محمد عبداللهی؛ محمد عثمان حسین بر

دوره 7، شماره 4 ، دی 1385، ، صفحه 3-37

چکیده
  دموکراسی و هویت جمعی از موضوع های اصلی مورد توجه در جامعه شناسی معاصرند.در ایران هم بحث درباره این موضوع ها همزمان با جنبش مشروطه آغاز شده و تا به امروز ادامه یافته است.با توجه به چند قومی بودن جامعه ایران و تحولات جهانی امروزه اینگونه مباحث از اهمیت فزاینده ای برخوردار شده اند.پژوهش موجود در همین راستا و برای بررسی نگرش مردم به دموکراسی ...  بیشتر

کند و کاوی در ابعاد و گستره مفهوم دموکراسی

طاهره جاویدی کلاته جعفرآبادی

دوره 7، شماره 2 ، تیر 1385، ، صفحه 147-170

چکیده
  مقاله حاضر که حاصل پژوهشی فلسفی است،باز اندیشی در مفهوم دموکراسی،ابعاد و گستره آن را به صورت هدف اصلی در کانون توجه قرار داده است.برای این منظور دیدگاه های متعدد درباره دموکراسی مورد بررسی قرار گرفته است.آنگاه به بررسی ابعاد دموکراسی تحت عنوان گستره،ژرفا و بعد آن پرداخته شده است.در ادامه بحث،پیش فرضها و شرایط دموکراسی نیز به عنوان ...  بیشتر