نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار گروه جامعه شناسی/ دانشگاه خوارزمی

3 دانشیار و عضو گروه علوم اجتماعی دانشگاه خوارزمی

10.22034/jsi.2021.535587.1464

چکیده

پژوهش حاضر قسمی مطالعۀ پساساختارگرایانۀ بیماری و سازوکارهای ادراک آن است که تلاش می‌کند شکلی از یک جامعه‌شناسی پزشکیِ نظری را صورت‌بندی نماید. در اینجا سعی شد به کمک برخی ظرفیت‌های نظری فوکو و لکان، دلالت‌هایی مفهومی بر ادراک بیماری و فرآیندهای شکل‌گیری آن ارائه گردد. نظریۀ فوکویی هرمنوتیک خود، و مفهوم لکانیِ امر نمادین، دلالت‌های متفاوتی بر ادراک بیماری بدست می‌دهد؛ دلالت‌هایی که علیرغم تمایزها، بر گزاره‌های مشابهی نیز استوارند. مطابقِ هستیشناسی هر دو متفکر، بدن یک ساحتِ نوشتاری‌ست که توسط دال‌های فرهنگی، کدنویسی و رمزگذاری شده است. لذا ادراک بیماری، در واقع شناخت تحلیلیِ حاصل از بازخوانی نشانگان مرضی بر متن بدن است؛ خوانشی که بواسطۀ متقاطع کردن متن بدن با گفتمان پزشکی شکل می‌گیرد. نکته نهایی، استنتاج مکانیسم بینامتنیّت در ادارک بیماری،‌ در اندیشه هر دو متفکر است، که به موجب آن متن بدن بواسطۀ مواجهه با گفتمان پزشکی به مثابه متن پیشینی آن، تفسیر میگردد.

کلیدواژه‌ها