مجله جامعه شناسی ایران

چکیده مشخصات کتاب: فرامرز رفیع­پور (1393) دریغ است ایران که ویران شود، نشر انتشار
کندوکاوها و پنداشته­ها(1360)؛ جامعه روستایی و نیازهای آن (1364)؛ سنجش گرایش روستائیان به­جهاد سازندگی و عوامل مؤثر بر آن (1372)؛ وسائل ارتباط جمعی وتغییر ارزش­های اجتماعی (1375)؛ جامعه، احساس، موسیقی(1375)؛  توسعه وتضاد(1376)؛ آناتومی جامعه(1377)؛ آنومی یا آشفتگی اجتماعی(1378)؛ کارائی بیمارستان­ها (1378)؛ موانع رشد علمی در ایران (1381)؛  تکنیک­های خاص تحقیق در علوم اجتماعی(1382)؛  علوم انسانی در ایران: نگاهی از بیرون و درون (1383)؛ سرطان اجتماعی فساد (1386)؛ آفریقای جنوبی: درس­هایی برای ایران (1388)؛  دریغ است ایران که ویران شود (1393) و تضاد غرب وشرق: ایران وکشورهای غربی(1395) شانزده  کتابی است که در طول 36سال اخیر توسط دکتر فرامرز رفیع پورتدوین شده است. در واقع او به­طور میانگین هردو سال و نیم یک بار، یک کتاب جدید به اجتماع علمی عرضه کرده است. مکتوبات او در سه بخش قابل تفکیک است:
- آثار مربوط به حوزه روش­شناسی تحقیق، 
- آثار برگرفته از فعالیت های پژوهشی نویسنده،
- آثار معطوف به تحلیل مسائل جامعه ایران.

چکیده طی چند سال اخیر شاهد هستیم برخی از افرادی که در مقطع کارشناسی ارشد و دکترای جامعه‌شناسی پذیرفته شده و به تحصیل می‌پردازند، رشته تحصیلی اولیه آن‌ها جامعه‌شناسی نبوده است. کنجکاوی در این  مورد از آن جهت حائز اهمیت است که شناخت ما را نسبت به وضعیت جامعه‌شناسی ایران و مسایل جاری آن افزایش می‌دهد. هدف اصلی این مقاله واکاوی برخی از ابعاد این موضوع است. به این منظور نویسنده درصدد پاسخ‌گویی به پرسش‌های زیر است: ــ افرادی که رشته قبلی خود را تغییر داده و جامعه‌شناسی را انتخاب کرده‌اند از رشته قبلی خود چه ارزیابی دارند؟ این افراد چگونه به جامعه‌شناسی گرایش پیدا کرده‌اند و در حال حاضر در ارتباط با جامعه‌شناسی دارای چه نوع ارزیابی‌ها و سوی‌گیری‌هایی هستند؟ اطلاعات این پژوهش در چارچوب روش پیمایشی، با تکیه بر یک رویکرد اکتشافی و براساس مصاحبه با 125 نفر از دانشجویان و دانش‌آموختگان مقطع کارشناسی ارشد و دکترای جامعه‌شناسی و پژوهش اجتماعی دانشگاه‌های دولتی در سال 1387 گردآوری شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد از یک‌سو ناکارآمد بودن معیارهای تصمیم‌گیری در هنگام انتخاب رشته تحصیلی اولیه، و ارزیابی انتقادی از رشته قبل، و از طرف دیگر شکل‌گیری انتظارات مثبت از تحصیل در رشته جامعه‌شناسی که برخاسته از شرایط ساختاری جامعه ایران و تحولات اجتماعی ـ سیاسی مرتبط با آن است در این فرایند نقش قابل ملاحظه‌ای داشته است.

چکیده در این مقاله بر اساس این فرض که تحولات اقتصادی -اجتماعی معاصر ضروریتهای کارکردی جدیدی در نظام جنسیتی تقسیم نقش های اجتماعی و خانگی ایجاد کرده است و جریانهای فکری جدید ،نظام تقسیم نقشهای سنتی زن و مرد را به چالش کشیده است.اثر برخی از متغیرهای زمینه ای و نگرشی بر برابری گرایی جنسیتی بررسی می شود.این کار با تحلیل ثانویه داده های طرح پیمایشی نگرشها و رفتار دانشجویان  دانشگاه های دولتی تحت پوشش وزارت علوم انجام شد.نمونه این طرح شامل 1522 دانشجوی دختر و پسر از 21 دانشگاه سراسر کشور بود.سنجه برابری گرایی جنسیتی بر اساس دو بعد نقش های خانگی و نقش های اجتماعی ساخته شد.یافته ها حاکی از آن است که دانشجویان در حد قابل ملاحظه ای به نگرش های جدید برابری گرا در تقسیم نقش های جنسی گرایش دارند با وجود این،در برخی از زیمنه ها هنوز واجد دیدگاه های سنتی هستند.زنان بیش از مزدان برابری گرا بودند.همچنین متغیرهای پایگاه اقتصادی -اجتماعی،توسعه یافتگی محل سکونت،مدارای فکری،و گرایش سیاسی اصلاح گرا با برابری گرایی جنسیتی رابطه مثبت و دین داری و محافظه کاری با آن رابطه منفی داشتند.  

چکیده در دوران کنونی که دستاورئهای علمی نقش زیادی در تنظیم و اداره امور جامعه دارند،حرفه های تخصصی از جمله حرفه پزشکی دارای جایگاه قابل ملاحظه ای هستند.نویسنده این نوشتار می کوشد تا به سهم خود نقش و تاثیر حرفه ئپزشکی را بر نظم دهندگی به جامعه آشکار سازد.به این منظور، با تکیه بر روش تحلیل نظری،دلالت های حرفه پزشکی برای نظم جامعه در دو سطح خرد و کلان بررسی می شود.تحلیل های به عمل آمده بیانگر آن است که حرفه پزشکی در سطح خرد در تنظیم پاره ای نیازهای کنشگر انسانی(که شامل ابعاد جسمی،شخصیتی و برخی مولفه های فرهنگی و اجتماعی مداخله کننده در نظام کنش است) تاثیر میگذارد.در سطح کلان نیز حرفه پزشکی در فراهم اوردن برخی مقتضیات ضروری خرده نظام های فرهنگی،اجتماعی،اقتصادی و سیاسی جامعه مشارکت دارد.در خاتمه دیدگاه انتقادی ربخی اندیشمندان جامعه شناسی نسبت به عملکرد حرفه پزشکی در جوامع معاصر مطرح می شود.        

چکیده طی سالهای اخیر میزان قابل ملاحظه ای از اندیشه ها و آرای اجتماعی،در زمینه مسائل و محدودیتهای اشتغال زنان،به رشته تحریر درآمده است.از طرف دیگر،اولویت جامعه برای حرکت در مسیر توسعه اقتصادی پدیده کارآفرینی را به موضوع مورد توجه محافل علمی تبدیل کرده است.در این مقاله کوشش شده از تلفیق این دو قلمرو موضوعی برای تبیین نازل بودن سطح کارآفرینی زنان شاغل ایرانی استفاده شود.نگارندگان این نوشتار ضمن به رسمیت شناختن تفاوتهای طبیعی زنان و مردان بر این باورند که نابرابریهای جنسیتی موجود در جامعه ایران،که بیشتر جنبه اجتماعی و فرهنگی دارد،از قابلیت کارآفرینی زنان میکاهد.در این زمینه به نقش خانواده،نظام تعلیم و تربیت،باورهای کلیشه ای،ناهماهنگی انتظارات نقشی و مناسبات حاکم بر سازمان کار اشاره می شود.