مجله جامعه شناسی ایران

چکیده دغدغه‌ی این مقاله مسائل مربوط به «اعتبار» در پژوهش پدیدارشناختی است. پدیدارشناسی کوششی برای غنابخشیدن به جهانِ تجربه است و در طول سالیان از تأکید صرف بر «توصیف محض» به تمرکز بر تفسیرِ تجربه گذر کرده است. پدیدارشناسی توصیفی تضمین می‌کند که شناخت به دست آمده می‌تواند پدیده را به همان شکلی منعکس کند که مشارکت‌کنندگان اولین بار تجربه‌اش کرده‌اند. در مقابل، هدف پدیدارشناسیِ تفسیری مشخص‌کردن آن دسته ازمعنا‌های پدیده است که مشارکت‌کنندگان در ذهن دارند. پدیدارشناسان توصیفی مسئله‌ی اعتبار را به شکل‌های متفاوتی نگریسته‌اند: (۱) اینکه توصیف اساسیِ پدیده بتواند ذات شهودشده را به‌درستی ثبت کند؛ (۲) برای بررسی تحلیل‌های پدیدارشناختی بتوان از وارسی‌خبرگان بهره برد؛ (۳) بازگشت به مشارکت‌کنندگان. از سوی ‌دیگر، در پدیدارشناسی تفسیری مسئله این است که آیا تفسیرهای پدیدارشناختی‌ِ مرتبط با ساختارهای معناییِ زیربناییِ توصیف‌ها معتبرند و مضمون‌ها و بینش‌های برآمده از توصیف‌ها مناسب و بدیع‌هستند؟

چکیده با نگاهی خاص به سازمان‌های مردم‌نهاد جوانان استان اصفهان، این مقاله درصدد است نشان دهد سمن‌ها چگونه در چارچوب رابطه با دولت، خود را نه‌تنها به دولت بلکه نسبت ذی‌نفعان اصلی‌شان، یعنی جامعه‌ای که به آن خدمت می‌کنند، پاسخگو نگه می‌دارند؟ این مطالعه با رویکرد کیفی و روش نظریۀ زمینه‌ای برساختی انجام‌شده است. نمونه‌‌گیری براساس دو نوع نمونه‌گیری هدفمند و نظری انجام شده و گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه با 33 نفر از دبیران سمن‌ها صورت گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌‌دهد سمن‌ها با فرایندهای مختلفی، پاسخگویی به ذی‌نفعان متعدد را حفظ می‌کنند. کثرت و تنوع بالقوه منافع ذی‌نفعان که در اکثر مواقع در تقابل باهم قرار دارند، در کنار محدودیت‌هایی که ترتیبات نهادی دولت بر سمن‌ها تحمیل می‌کند، فرایند شناورکردن پاسخگویی را به راهبردی برای ایجاد تعادل بین محورهای مختلف پاسخگویی و لایه‌های متعدد منافع و به‌خصوص محفوظ داشتن پاسخگوییِ روبه پایین تبدیل می‌کند.

چکیده شناخت وضعیت مسئولیت‌پذیری محیط زیستی کارمندان در شهر بروجن و رابطه سرمایه اجتماعی با آن، هدف اصلی این پژوهش است. نظریه پاتنام مبنای نظری پژوهش بوده و روش تحقیق پیمایش با ابزار پرسشنامه محقق ساخته است. یافته­ های پژوهش نشان می­دهد که بُعد نگرش محیط زیستی کارمندان با بُعد رفتاری آنها تفاوت قابل توجهی دارد. به لحاظ نگرشی حدود 96 درصد از کارمندان، وضعیت مسئولیت‌پذیری آنها در سطح متوسط به بالایی است (با میانگین 3/18) در حالیکه در بخش رفتاری وضعیت مسئولیت ­پذیری حدود 95 درصد از آن‌ها در سطح متوسط به پایینی قرار دارد (با میانگین 5/12). سرمایه اجتماعی با مسئولیت‌پذیری محیط زیستی رابطه مثبت و معناداری دارد. رابطه شاخص­های سرمایه اجتماعی یعنی اعتماد، مشارکت، برهمکنش‌ها و حمایت اجتماعی با مسئولیت ­پذیری محیط زیستی تأیید شد. جهت تقویت مسئولیت ­پذیری محیط زیستی، شکل گیری برهمکنش‌های اجتماعی در قالب انجمن­ ها، روابط دوستانه و روابط با همکاران با محوریت حفظ محیط زیست ضرورت انکارناپذیری دارد.