کلیدواژه‌ها = هویت جنسیتی
جامعه شناسی

ازدواج و فرایند تحول روابط دوستی همسران مردان ترنس: بازآرایی شبکه‌های دوستی

دوره 26، شماره 1، بهار 1404

https://doi.org/10.22034/jsi.2026.2094139.1839

فاطمه درخشان فر، مجید فولادیان، اعظم السادات حیدری یزدی

چکیده ازدواج با مرد ترنس در ایران، به‌دلیل نظام جنسیتی دوگانه و هنجارهای دینی-فرهنگی مسلط، شبکه‌های دوستی همسران سیسجندر و دگرجنسگرا مردان ترنس را با گسست و بازآرایی مواجه می‌سازد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، فرایند تحول روابط دوستی ۱۰ همسر مردان ترنس (با آگاهی پیشین از هویت همسر) را بررسی کرده است. چارچوب نظری تلفیقی از انگ ارتباطی گافمن، نیاز به تعلق باومایستر و لیری، پیوندهای قوی/ضعیف گرانووتر و سرمایه اجتماعی بوردیو است. یافته‌ها نشان می‌دهند دوستان آگاه با سه سطح واکنش (ناباوری، نگرانی دلسوزانه و خشونت نمادین) به این ازدواج پاسخ می‌دهند. زنان در برابر این واکنش‌ها از راهبردهای مشروعیت‌بخشی یا مرزبندی راهبردی استفاده می‌کنند و در نهایت، شبکه‌های دوستی خود را از طریق پیوندهای ضعیف با افراد بی‌اطلاع از هویت همسر و شبکه‌های هم‌تجربه بازآرایی می‌کنند. این بازآرایی، علاوه بر تأمین نیاز به تعلق، به بازسازی سرمایه اجتماعی و کسب اعتبار نمادین جایگزین می‌انجامد

ماهواره و هویت جنسیتی دختران جوان(مطالعه موردی دختران دبیرستانی منطقه 5 شهر تهران)

دوره 7، شماره 2، تابستان 1385، صفحه 76-100

فروغ السادات عریضی، فریدون وحیدا، پروانه دانش

چکیده این تحقیق به دنبال بررسی اثر استفاده از شبکه های تلویزیونی ماهواره ای بر هویت جنسیتی است.به منظور بررسی این رابطه از نظریه "استفاده و التذاذ"و نظریه "هویت اجتماعی" جنگینز استفاده شده است.این تحقیق به صورت پیمایشی و با ابزار پرسش نامه در بین دانش آموزان دختر دبیرستانهای منطقه 5 آموزش و پرورش شهر تهران در سال تحصیلی 84-85 انجام شد.روش نمونه گیری خوشه ای بوده است و حجم نمونه 417 نفر می باشد.نتایج نشان میدهد که 58 درصد پاسخ گویان در منزل ماهواره داشته و از آن استفاده می کنند. آزمون فرضیات نشان میدهد که بین وجود ماهواره در منزل و هویت جنسیتی رابطه ای وجود دارد و افراد دارای ماهواره از سازه هویت جنسیتی نمره کمتری دریافت کرده اند که نشان دهنده تغییر رفتارها و نگرشها به سمت الگوها و گرایش های جدید است.بین میزان استفاده از ماهوراه و هویت جنسیتی نیز همین رابطه تایید می گردد.در مدل تحلیل مسیر با وارد کردن همه متغیرها ،انگیزه استفاده بالاترین نقش را در تبیین متغیر وابسته ایفا کرده است و متغیرهای پایگاه خانواده ،میزان استفاده و نوع رسانه  در دسترس نقش کمتری در تبیین داشته اند.    

پسرهای جوان و ارزش های مردانگی(پژوهشی در بین دانش آموزان متوسطه شهر تهران)

دوره 6، شماره 3، پاییز 1384، صفحه 70-96

محمد سعید ذکایی، سید ایت اله میرزایی

چکیده از دیدگاه سازه گرایان،مردانگی سازه ای اجتماعی-فرهنگی است که در فرایند اجتماعی شدن به صورت فعالانه کسب می شود.بنابراین،مردانگی از ویژگیهای ذاتی بیولوژیکی،فیزیولوژیکی و یا روان شناختی فراتر می رود.در این مقاله پاسخ پسرها (مردان جوان) را به ارزش های مردانگی با مطالعه نگرشهای آنها نسبت به ارزش های یاد شده مورد بررسی قرار می دهیم.بیدن منظور،با اتخاذ رویکردی سازه گرایانه و با استفاده از نمونه های معرف دانش آموزا پسر مقطع متوسطه شهر تهران،قصد داریم گرایش پسرها را به ارزش های مردانه و کلیشه های جنسیتی مطالعه نموده و ارتباط پایگاه اجتماعی-اقتصادی و هویت جنسیتی پسران را با این ارزش ها مورد توجه قرار دهیم.این پژوهش ضمن اذعان به وجود تنوعی از مردانگی در میان پسرهای دانش آموز شهر تهران برخی اختلافات را نیز در زمینه گرایش به ارزش ها و کلیشه های جنسیتی در میان آنها نشان می دهد.نتایج این پژوهش نشان میدهد پسرهای که نمرات بالاتری در مقیاس مردانگی کسب نموه دهاند نسبت به سایرین گرایش بیشتری به ارزشهای مردانگی و کلیشه های جنسیتی مردانه دارند.