مجله جامعه شناسی ایران

چکیده مقاله حاضر با تمرکز بر بازنمایی «مردم» در آثار سینمایی شاخص دوره پهلوی دوم درصدد پاسخگویی به این پرسش است که در سینمای موج نوی ایران در دهه‌های 40 و 50، «مردم» چگونه بازنمایی شده‌اند؟ با اتکا به رویکرد نظری دوگانه بازنمایی/بازتاب و شکل‌دهی در جامعه‌شناسی هنر و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی بر پانزده اثر شاخص از پنج کارگردانِ معرف موجِ نویِ سینمای ایران، این مقاله طیف گسترده‌ای از خوانش‌های نظری نسبت به عاملیت مردم را از خلال بازنمایی تحلیل می‌کند. صرف‌نظر از گستردگی این بازنمایی‌ها در طیف بین «مردم خودآگاه و خلاق» تا «مردم ازخودبیگانه و منفعل»، این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که بازتاب مردم در آثار سینمایی مذکور، عمدتاً حول دو هویت طبقاتی و دینی برساخته شده ‌است. غالب آثار سینمایی این دوره، مردم را ازخودبیگانه، ناآگاه و منفعل بازنمایی می‌کنند.