مجله جامعه شناسی ایران

چکیده مسأله مرکزی این مقاله تحلیل امر اجتماعی در بیماری سرطان است. از این منظر استدلال شده که پزشک‌سازی، بیماری سرطان را به امری زیستی تقلیل می‌دهد و مؤلفه‌های اجتماعی این بیماری را از نظر پنهان می‌کند. این تصویر مخدوش مواجهه با کلیت این بیماری را که تحلیل آن به ساختارهای اجتماعی از جمله مناسبات اقتصادسیاسی راه می‌برد مسدود می‌کند. هدف این پژوهش نشان‌دادن ابعاد اجتماعی-اقتصادی سلامت و بیماری و مشخصاً سرطان است. روش تحقیق انتقادی با رویکرد اقتصادسیاسی است. در این روش اطلاعات موجود با رویکرد نظری ترتیب‌ یافته و تحلیل شده است تا دلالت‌های پنهان آن‌ها و روابط پوشیده‌ی وضع موجود آشکار شوند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که عوامل خطر ابتلا به سرطان از سوی مناسبات اقتصادی و اجتماعی تعیین می‌شوند و ساز و کار توزیع منابع و الگوی برخورداری افراد، میزان خطر ابتلای آن‌ها را توضیح می‌دهد. مصرف دخانیات، عدم‌تحرک و الگوی تغذیه که عوامل خطر سرطان محسوب می‌شوند متناظر با جایگاه طبقاتی افراد توزیع می‌شوند و گروه‌های پایین با خطر بیشتری مواجه هستند. فهم بیماری سرطان در کلیت آن، مسیر مواجهه با این بیماری را از پزشکی محض به سمت راهکارهای سیاسی در توزیع منابع هدایت می‌کند.

چکیده نوشتارحاضر گزارشی است از کوششی که برای شناسایی تجربه­زیسته تعدادی از شهروندان­تهرانی در زمینه پیامدهای همه­گیری کرونا در بعد سلامت و معیشت صورت گرفته است. به این­منظور از روش نظریه­زمینه‌ای و تکنیک مصاحبه­ عمیق­­ نیمه­ساختاریافته استفاده شده و بر اساس نمونه‌گیری­هدفمند با 15 زن و مرد شاغل و ساکن شهر تهران مصاحبه شده است. پس از تحلیل داده­ها، دوازده مقوله­اصلی و یک مقوله­مرکزی تحت نام «فرسایش سلامت و معیشت در بحران و ناکامی مدیریت­تغییر» به­دست آمد. نتایج پژوهش نشان
می­دهد همه­گیری کرونا، کیفیت کسب­معیشت و نظام سلامت افراد را تحت­تأثیر قرار داده و در این دو حوزه پیامدهایی چون آسیب‌های جسمی و روانی-عاطفی و نیز آسیب‌پذیری فرصت‌های شغلی و امکان کسب­معیشت به­دنبال داشته­است. همچنین شرایط­علی و زمینه­ای چون سازوکارهای درون­شغلی، آگاهی از شیوه‌های پیشگیری و درمانی، تجربه
درگیری ­بیماری، ارزیابی فرد از شیوه عملکرد دولت و میزان برخورداری از حمایت­اجتماعی در مواجهه با این پیامدها موثر بوده ­است.