مطالعۀ عوامل تاثیرگذار بر تقویت مشارکت اجتماعی دانشجویان در انجمنهای علمی دانشجویی (مورد مطالعه: انجمنهای علمی دانشگاه فردوسی مشهد)
دوره 19، شماره 2، تابستان 1397، صفحه 154-169
https://doi.org/10.22034/jsi.2019.36919
حسین میرزایی، مجتبی میرزائی، توحید علیزاده
چکیده انجمنهای علمی به عنوان نهادی که میتواند در تقویت روابط موجود در اجتماع علمی تأثیر قابل توجهی داشته باشد حائز اهمیت است و از اینجهت نیازمند مطالعات متعدد در مورد کارکردها، ساختار و شناسایی عوامل موثر بر ارتقاء کارکردهای آن و دستیابی به اهداف است. امری که تحقیق حاضر به نوبۀ خود در صدد انجام آن است. هدف تحقیق حاضر شناسایی عوامل تاثیر گذار بر تقویت مشارکت اجتماعی دانشجویان در فعالیتهای دانشجویی انجمنهای علمی است. امری که بدون شک ادامۀ حیات انجمنهای علمی در سطح دانشگاهها به آن وابسته است و درصورت غفلت باعث تشریفاتی شدن و حتی حذف انجمنهای علمی خواهد شد. در این پژوهش از روش پیمایشی استفاده شده است. جامعۀ آماری تحقیق حاضر را تمامی دانشجویان مقطع کارشناسی دانشگاه فردوسی (9977 نفر) در سال تحصیلی 96-97 تشکیل میدهند که از این تعداد 150 نفر با استفاده از نمونهگیری طبقهبندی تصادفی به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. نتایج توصیفی نشان از پایین بودن میزان مشارکت اجتماعی دانشجویان (40%) در فعالیتهای انجمنهای علمی است. اما تمام متغیرهای مستقل تحقیق (اعتماد اجتماعی، کارآمدی انجمنهای علمی، مزایای عضویت در انجمنها و ارتباط انجمنها با گروههای آموزشی) برخلاف متغیر مشارکت از میانگین به نسبت مطلوبی (متوسط رو به بالا) در بین دانشجویان نمونه تحقیق برخوردار بودهاند. نتایج مربوط به تحلیلهای استنباطی تحقیق نشان داد که بین متغیرهای مستقل تحقیق و مشارکت اجتماعی دانشجویان همبستگی معناداری وجود دارد. در کنار این یافتهها، نتایج مربوط به تحلیل مسیر تحقیق نیز نشان داد که از بین متغیرهای تحقیق، متغیر کارآمدی انجمنها مجوز ورود به مدل تحلیل مسیر را پیدا نکرده است و متغیرهای دیگر نیز در حدود 20 % از تغییرات مربوط به مشارکت اجتماعی را تبیین نمودهاند. نتیجۀ کلی تحقیق بیانگر اینست که مشارکت دانشجویان در انجمنهای علمی تحت تاثیر منفعتی است که از این مشارکت دریافت می کنند. منفعتی آنی و قابل درک برای دانشجویان میتواند آنها را متقاعد به شرکت در چنین نهادها و انجمنهایی کند. در کنار این امر اعتماد نیز افزایش مشارکت را تقویت میکند.
تبیین و مقایسه مشارکت اجتماعی جوانان در دو جامعه ایران و تاجیکستان
دوره 15، شماره 3، پاییز 1393، صفحه 93-131
علیرضا محسنی تبریزی، مجتبی عباسی قادی
چکیده پژوهش حاضر درصدد بررسی و مقایسه مشارکت اجتماعی جوانان در دو جامعه ایران و تاجیکستان بوده است. با کاربرد روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه بر روی 768 نفر از جوانان واقع در گروه سنی 29-20 ساله که از طریق نمونه گیری خوشهایی چند مرحلهایی از دو شهر تهران و دوشنبه انتخاب شدند؛ دادهها جمع آوری گردید. جهت احتساب اعتبار شاخصها از اعتبار محتوایی صوری کیفی، جهت احتساب روایی شاخصها از ضریب آلفای کرونباخ با دامنه صفر تا یک استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که مشارکت اجتماعی جوانان علی رغم اینکه پایین تر از سطح استاندارد تعیین شده براساس میانگین امتیازات مجموع گویهها بودند؛ تفاوت معناداری بسیار اندکی نیز بین دو جمعیت آماری ایران و تاجیکستان مشاهده شده است. علاوه بر این متغیرهای اعتماد اجتماعی، نوع جهتگیری کنش اجتماعی، نوع روابط و تعاملات اجتماعی، نوع ارزشهای اجتماعی حاکم بر جامعه، عملکرد مکانیسمهای جامعه پذیری، احساس نابهنجاری اجتماعی، احساس ازخودبیگانگی، بیگانگی اجتماعی- سیاسی، احساس محرومیت نسبی، پایگاه اقتصادی- اجتماعی، میزان تحصیلات، وضعیت تأهل، وضعیت شغلی و سن جوانان رابطه معناداری را با متغیر مشارکت اجتماعی جوانان در دو کشور نشان دادند و در مجموع 54 درصد از واریانس مشارکت اجتماعی جوانان را تبیین کردند.
اعتماد و مشارکت ( بررسی رابطه بین اعتماد و مشارکت اجتماعی در شهرتهران )
دوره 10، شماره 2، تابستان 1388، صفحه 109-135
پروین علی پور، محمد جواد زاهدی، ملیحه شیانی
چکیده شکل گیری مشارکت و چگونگی عضویت و همکاری افراد جامعه در تشکلهای غیردولتی و فعالیتهای دستهجمعی سازمانیافته تحت تأثیر عوامل متعددی است این مطالعه به دنبال بررسی تأثیر اعتماد اجتماعی بر مشارکت سازمان یافته افراد است. بدین منظور با بررسی نظریه های مختلف در حوزه مشارکت و اعتماد اجتماعی به بیان نظری مسئله تحقیق پرداخته شده است. فرضیههای تحقیق که از دیدگاههای نظری مرتبط با اعتماد اجتماعی و مشارکت استخراج شده با استفاده از دادههایی که به روش پیمایشی گردآوری شده آزمون شدهاند. حوزة جغرافیایی تحقیق محدودة کلان شهر تهران و جامعه آماری تحقیق نیز ساکنان مناطق شهرداری یک (بالا)، هفت (متوسط) و هفده (پائین) شهر تهران است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 300 نقر است که با روش نمونهگیری خوشهای و به صورت تصادفی انتخاب گردیدهاند. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از پرسشنامه جمع آوری شده و مورد تحزیه و تحلیل آماری قرار گرفتهاند. نتایج تحقیق نشان میدهد که بین اعتماد اجتماعی در سه شکل متفاوت آن (فردی، تعمیمیافته و نهادی ) و مشارکت اجتماعی سازمانیافته رابطه معناداری وجود دارد هر چند که میزان و جهت تأثیرگذاری این رابطه در هر مورد متفاوت است. همچنین ضرایب رگرسیون چند متغیری نشان میدهد که از میان متغیرهای مورد بررسی اعتماد تعمیمیافته و پایگاه اقتصادی ـ اجتماعی بهترین پیشبینی کنندهها برای مشارکت اجتماعیاند.
