مطالعه چند موردی پیامدهای مهاجرت متخصصان به خارج از کشور در مشهد
دوره 25، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 5-31
https://doi.org/10.22034/jsi.2025.2045998.1749
نیما رحمانی قناویزباف، نوح منوری
چکیده این پژوهش به بررسی پیامدهای مثبت و منفی مهاجرت متخصصان در سه حوزة فنی-مهندسی، حوزة بهداشت و سلامت، و حوزة علوم انسانی در سطح سه سازمان و محیط کاری مشخص در شهر مشهد میپردازد. ابزار گردآوری دادهها مصاحبة عمیق و شیوة تحلیل دادهها تحلیل مضمون است. یافتهها نشان میدهد مهاجرت متخصصان منجر به کاهش بهرهوری و اثربخشی، افزایش هزینههای جایگزینی نیرو، اختلال در انتقال دانش، کاهش رضایت شغلی و افزایش تمایل به مهاجرت در میان نیروهای باقیمانده شده است. همچنین تلقی مهاجرت بهمثابه موفقیت، کاهش تعلق سازمانی و شکلگیری روابط کاری ناپایدار از دیگر آثار فرهنگی و نهادی این پدیده است. با این حال، در برخی موارد، سازمانها با بهبود نظام مستندسازی و انتقال دانش، سطحی از تابآوری را ایجاد کردهاند. نتایج این پژوهش ضرورت بازنگری در سیاستگذاریهای منابع انسانی و توسعه ظرفیتهای درونسازمانی برای مواجهه با پیامدهای مهاجرت را برجسته میسازد.
فراتحلیل مطالعات انجام شده در زمینه جذب نخبگان و پیشگیری از مهاجرت آنان
دوره 8، شماره 1، بهار 1386، صفحه 81-101
غلامرضا ذاکر صالحی
چکیده پس از فراگیر شدن موج سوم مهاجرت نخبگان در ایران، از سال 1376 به بعد موضوع توسعه سرمایه انسانی نخبه و پیشگیری از مهاجرت نخبگان مورد توجه پژوهشگران، نویسندگان و مدیران جامعه ما قرار گرفت. این مقاله پس از طرح چهارده رویکرد نظری مرتبط با موضوع نخبگان، تلاش دارد از طریق فراتحلیل کیفی مطالعات انجام شده در داخل کشور، به نظریه مشترک و بنیادین آنها دست پیدا کند. پژوهش حاضر ضمن نیل به نظریه جاذبه ـ دافعه در فرآیند مطالعه اکتشافی خود تلاش میکند راهکارهای سازگار با این نظریه را به منظور جذب و نگهداشت سرمایه انسانی نخبه ارائه نماید. همچنین در این مقاله اطلاعات توصیفی کاملی در قالب ده مؤلفه روششناسی مربوط به آثار علمی مورد مطالعه و چهار مؤلفه محتوایی آنها ارائه شده است.