وبر و پوپر و روششناسی علوم اجتماعی: یک مقایسه از منظر عقلانیت نقاد
دوره 20، شماره 2، تابستان 1398، صفحه 26-64
https://doi.org/10.22034/jsi.2020.43311
علی پایا
چکیده ماکس وبر و کارل پوپر هر دو باره منطق و روششناسی علوم اجتماعی سخن گفتهاند. شماری از محققان غربی بهمقایسه میان دیدگاههای این دو متفکر در باره روششناسی علوم اجتماعی پرداختهاند. هدف مقاله کنونی ارائه تحلیلی نقادانه از میزان کارآیی دو مدلی است که بهوسیله وبر و پوپر برای بهره گیری از علوم اجتماعی پیشنهاد شده است. شواهدی وجود دارد که نشان میهد پوپر از دیدگاه وبر درباره علوم اجتماعی مطلع بوده است و بنابراین میتوان حدس زد که او مدل خود را با توجه بهکاستیهای مدل وبر به گونه ای تکمیل کرده است که از آن نقایص عاری باشد. استدلال مقاله آن است که مدل پوپر در قیاس با مدل پیشنهادی وبر ابزاری بهمراتب کارآمدتر در اختیار محققان در حوزه علوم اجتماعی قرار میدهد.
بررسی نوعدوستی در روابط روزمره اجتماعی و عوامل موثر بر آن
دوره 10، شماره 2، تابستان 1388، صفحه 87-108
سیروس احمدی
چکیده پژوهش حاضر به بررسی تمایل به نوعدوستی در روابط اجتماعی و عوامل موثر بر آن در شهر یاسوج پرداخته و تلاش کرده است اولا میزان تمایل به نوعدوستی را در بین شهروندان تعیین و سپس ارتباط آن را با همدلی, مسئولیت اجتماعی, تحلیل هزینه و پاداش و متغیرهای جمعیتی (سن, جنس, وضع تاهل, میزان تحصیلات و قومیت) بررسی نماید. روش به کار رفته در این پژوهش, روش پیمایشی است. جامعه آماری کلیه افراد 65-15 ساله شهر یاسوج هستند که 386 نفر به عنوان نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند. ابزار تحقیق، پرسشنامه می باشد که جهت تعیین اعتبار آن از روش اعتبار سازه به کمک تکنیک تحلیل عاملی و جهت تعیین پایایی از شیوه هماهنگی درونی به روش آلفای کرانباخ استفاده شده است. نتایج پژوهش در راستای پاسخ به هدف اولیه پژوهش بیانگر آن هستند که میانگین نمره نوعدوستی از میانگین واقعی, به طور معنا داری بیشتر است. در راستای اهداف اختصاصی, نتایج پژوهش نشان می دهند همدلی تاثیری بر نوعدوستی ندارد اما مسئولیت اجتماعی و تحلیل هزینه- پاداش مادی تاثیر معنا داری بر نوعدوستی دارند. ضمن آن که روابط بین ابعاد هریک از متغیرها با متغیر وابسته نوعدوستی بیانگر تعاملات معنادار و پیچیده ای در بین آنهاست.
