انجمن جامعه شناسی ایران مجله جامعه شناسی ایران 1735-1901 14 3 2012 09 01 Individual/Society Dualism in Durkheim’s Thought: moral individualism دوگانه فرد/جامعه در اندیشه دورکیم: فردگرایی اخلاقی 90 115 20951 FA آرش حیدری دانشجوی دکتری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی سجاد سرحدی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران Journal Article 2016 07 28 The purpose of present study is to investigate individual/society dualism in Durkheim’s works. Such problematic was introduced by Durkheim in the<em> Division of Labour. </em>ThePresent paper tries to show that Durkheim moved beyond this dualism in his later works. By focusing on moral individualism, at first he rejects essentialism in Spencer, Comte, utilitarian economists and psychologism. Secondly, he develops a conception of individualism which is meaningful in the context of society, not being opposite to it. In this way according to Durkheim, society is a moral existence and individualism is not based on arbitrary or economic ego, but on social morality. At last, for Durkheim, the main social force for extending moral individualism in modern society is education. هدف از مقاله حاضر بررسی دوگانه فرد/جامعه در آثار امیل دورکیم جامعه‌شناس فرانسوی است. به عبارت دیگر آنچه این مقاله دنبال می‌کند همان پروبلماتیکی است که وی در مقدمة نخستین اثر جامعه‌شناختی‌اش یعنی تقسیم کار با عنوان بررسی رابطه فرد و جامعه بیان می‌دارد. در این مقاله تلاش می‌شود که نشان دهیم تحلیل دورکیم در مورد رابطه فرد/ جامعه ورای این دوگانه می‌رود. دورکیم با تأکید بر مفهوم فردگرایی اخلاقی و گزاره های اخلاقی کانت، اولاً بر ذات‌گرایی پیش از خود در آثار اسپنسر، کنت، اقتصاد دانان فایده‌گرا و روان‌شناسان حمله می‌کند و ثانیاً تلاش می‌کند مفهومی از فردگرایی را بسط و توسعه دهد که  نه در تقابل با جامعه بلکه در درون جامعه معنادار است.  بدین ترتیب با توجه به این‌که جامعه از نظر دورکیم یک هستی اخلاقی است تلاش می‌شود که تلقی‌ای از فردگرایی ارایه شود که نه بر فرد خودمختار استوار باشد و نه بر فرد اقتصادی، بلکه در عوض بر فردگرایی اخلاقی موجود در جامعه بنا نهاده شده باشد. دورکیم درنهایت نیروی اجتماعی موثر دربسط فردگرایی اخلاقی را درجامعه مدرن، تربیت یا همان آموزش وپرورش می‌داند.