انجمن جامعه شناسی ایران مجله جامعه شناسی ایران 1735-1901 14 4 2013 12 01 The problematization of historical gap in Iranian Kurdestan (reflection on pre-modern/modern gap) پرابلماتیزه کردن گسست تاریخی کردستان ایران (تأملی بر شکاف پیشامدرن/ مدرن) 63 96 21080 FA مراد روحی کارشناس ارشد دانشگاه علامه طباطبایی Journal Article 2016 08 05 If we forget about some serious works on the history of Iran, we will notice that most of the theories in this field are highly influenced by orientalism. These paradigms which are in the tradition of history of philosophy, inevitably, see Iran's history in the mirror of state and therefore, pay no attention to local and non-governmental phenomena. It generally assumed that the history of Persian kings is the history of Iran and consequently, our history is analysed based on the events that occurred in the palaces. In the article, I attempt to put those approaches away and use new ones that stress the local and non-governmental events, especially in Kurdestan of Iran. In other words, I try to deconstruct the formal history writing and re-read the history of "the moment". Given that it is a first step in this field, it is going to be hard work. In this paper, it is assumed that there is a gap between pre-modern and modern eras in Iran. To gather the data, I used the documentary method. اگر از چند مورد کار جدی صرف‌نظر کرده باشیم غالب نظریاتی که تاکنون به تاریخ ایران پرداخته‌اند، چه در سطحی ساده و چه در سطحی پیچیده‌تر، در لابیرنتی تودرتو از کش‌وقوس‌های شرق‌شناسانه سیر کرده‌اند. پارادایم‌هایی از این دست که در سنت فلسفه تاریخ قرار می‌گیرند به‌ناچار تاریخ ایران را در آئینة دولت/ مرکز نگریسته‌اند و سکوتی تاریخی به غیردولت/ غیرمرکز تحمیل کرده‌اند، برهه‌ای خاص از تاریخ را به‌تمامی زمان و مکان آن فرافکنده‌اند و با غیرتاریخی کردن «لحظة حال» به آن‌چنان ازلیتی بخشیده‌اند که به‌ناچار مفهوم «زمان» را از آن ساقط می‌کند. تاریخ پادشاهان همان تاریخ ایران می‌شود و منطق پیچیدة حیات اجتماعیِ تمامیت محدودة پهناور ایران و بافت‌های نامتجانس آن، که هرکدام خود منطق درونی ویژة خود را دارد، از دل وقایع دربار استنتاج [1]می‌شود و به گسترة تاریخ و جغرافیای ایران تعمیم داده می‌شود. این نوشته سعی بر این دارد که رویکردهایی از این دست را وانهاده و غیردولت/غیرمرکز (در این مورد کردستان) را به سخن گفتن وادارد و سعی می‌کند قدمی مختصر باشد در راه صعب «نوشتن از پایین» تاریخ ایران؛ پرواضح است که هَمّی این‌چنین "رنج سال سی" می‌خواهد، و صد البته از آن واضح‌تر این‌که این امر در قالب این نوشتار به تحقق نخواهد رسید، اما سعی می‌شود که قدم آغازین این نوع بازخوانی تاریخ، در حد توان نگارنده به گونه‌ای اساسی برداشته شود. شرط امکان تاریخ‌نگاری از پایین و شنیدن صدای سکوتِ تحمیلیِ پیرامون، به‌زعم این نوشتار، واسازی تاریخ‌نگاری رسمی مرکز و بازخوانی تاریخ لحظة حال ایران، از منظر این پیرامون‌های ساکت می‌باشد. در این نوشتار، وقایع پیشامدرن کردستان بازاندیشی می‌شوند؛ یک گسست بین دورة پیشامدرن (دوران شاه‌زاده‌نشینی) و دورة مدرن (از اصلاحات امیرکبیر به بعد) فرض نهاده می‌شود، تداوم دورة پیشامدرن و نیز وقایع آغازین تجربة مدرنیته در این میدان بازنموده می‌شود و منطق خاص وقایع مشروطه تا برآمدن ملت- دولت مدرن، در مناطق کردنشین ایران مورد بحث قرار می‌گیرد. روش این پژوهش مطالعة اسنادی است

http://www.jsi-isa.ir/article_21080_96b6715edb4b085b70f0cff47d43a1ed.pdf