انجمن جامعه شناسی ایران مجله جامعه شناسی ایران 1735-1901 25 4 2025 01 20 A Multi-Case Study of the Consequences of the Migration of Specialists Abroad in Mashhad مطالعه چند موردی پیامدهای مهاجرت متخصصان به خارج از کشور در مشهد 5 31 737320 10.22034/jsi.2025.2045998.1749 FA نیما رحمانی قناویزباف کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران،تهران، ایران 0009-0000-1929-932X نوح منوری استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0002-4557-3203 Journal Article 2024 11 17 This study examines the positive and negative consequences of the migration of specialists in three fields—technical and engineering, healthcare, and the humanities—across three specific organizations in the city of Mashhad. Data were collected through in-depth interviews and analyzed using thematic analysis. The findings indicate that the migration of specialists has led to decreased productivity and effectiveness, increased labor replacement costs, disruptions in knowledge transfer, reduced job satisfaction, and a growing desire to migrate among the remaining workforce. In addition, the perception of migration as a marker of success, declining organizational commitment, and the emergence of unstable work relations represent key cultural and institutional consequences of this phenomenon. However, in some cases, organizations have developed a degree of resilience by improving documentation practices and knowledge transfer systems. Overall, the results highlight the need to reassess human resource policies and strengthen intra-organizational capacities to address the consequences of migration. <span lang="FA">این پژوهش به بررسی پیامدهای مثبت و منفی مهاجرت متخصصان در سه حوزة فنی-مهندسی، حوزة بهداشت و سلامت، و حوز<span dir="RTL" lang="FA">ة</span> علوم انسانی در سطح سه سازمان و محیط کاری مشخص در شهر مشهد</span> <span lang="FA"> می‌پردازد. ابزار گرد‌آوری داده‌ها مصاحبة عمیق و شیو<span dir="RTL" lang="FA">ة</span> تحلیل داده‌ها تحلیل مضمون است. یافته‌ها نشان می‌دهد مهاجرت متخصصان منجر به کاهش بهره‌وری و اثربخشی، افزایش هزینه‌های جایگزینی نیرو، اختلال در انتقال دانش، کاهش رضایت شغلی و افزایش تمایل به مهاجرت در میان نیروهای باقی‌مانده شده است. همچنین تلقی مهاجرت به‌مثابه موفقیت، کاهش تعلق سازمانی و شکل‌گیری روابط کاری ناپایدار از دیگر آثار فرهنگی و نهادی این پدیده است. با این حال، در برخی موارد، سازمان‌ها با بهبود نظام مستندسازی و انتقال دانش، سطحی از تاب‌آوری را ایجاد کرده‌اند. نتایج این پژوهش ضرورت بازنگری در سیاست‌گذاری‌های منابع انسانی و توسعه ظرفیت‌های درون‌سازمانی برای مواجهه با پیامدهای مهاجرت را برجسته می‌سازد.</span> http://www.jsi-isa.ir/article_737320_5c8f8c8c715ff7c2a47f35e3bf6ac13f.pdf