انجمن جامعه شناسی ایرانمجله جامعه شناسی ایران1735-190112120110321جامعه دوران گذار و گفتمان پسااستعمارى تأملى در بحران علوم اجتماعى در ایران13524079FAابراهیمتوفیقدکترى جامعه شناسىJournal Article20170201در این نوشتار، براساس تفسیرى نظرورزانه از بحران علوم اجتماعى در ایران
به پرسش از این مسئله مىپردازیم که آیا رویکرد نظرى پسااستعمارى مىتواند، اگرنه در
رفع، لااقل در طرح پروبلماتیک این بحران یارىرسان باشد؟ بحران علوم اجتماعى از
جنس شناخت شناسانه است و در غلبه بىچون وچراى پارادایم مدرنیزاسیون تجلى
مىیابد. تداوم و غلبه این پارادایم بر علوم اجتماعى، در شرایط تکوین و تطور آن
بهمثابه زائدهاى از صورتبندىهاى گفتمانى حاکم در دوران معاصر (گفتمان مشروطه
و گفتمان دینى)، پىجویى مىشود. این صورتبندىهاى گفتمانى ناظر بر فرآیندهاى دولت
و ملتسازى، حاصل درونىسازى یا وارونهسازى گفتمان شرقشناسى هستند و نظام دانش اجتماعىاى را امکانپذیر مىسازند که تاریخهاى متکثر تجربه مدرنیته ما را در دستگاه مفهومى دوگانه خود به رؤیارویى سنت و تجدد فرو مىکاهد و بدینگونه دریافت یا فهمناپذیر مىکند. در بخش پایانى نوشتار، به شرح مدخلگونه رویکرد نظرى پسااستعمارى (شرایط تاریخى شکلگیرى، مبانى فلسفى و روششناختى و مفاهیم اساسىآن) مىپردازیم.
http://www.jsi-isa.ir/article_24079_d84ca991b2dbcb8e6d8e48e00f80dfd1.pdfانجمن جامعه شناسی ایرانمجله جامعه شناسی ایران1735-190112120110321هویت ایرانى در گفتار جوانان366224080FAکاووسسیدامامىدانشیار دانشگاه امام صادق (ع)Journal Article20170201در این تحقیق با برساخته دانستن هرگونه هویت جمعى تلاش به عمل آمد تا درکى که جوانان تحصیلکرده از هویت ایرانى خود دارند تا جاى ممکن فهم و معرفى شود. برخلاف صاحبنظرانى که هویت ایرانى را با ارجاع به انواع خوانشها از پیشینه تاریخى این سرزمین و سنتهاى فرهنگى، ادبى، زبانشناختى یا دینى آن تعریف مىکنند، در این پژوهش سراغ گروهى از مردم این کشور، یعنى جوانان، رفتیم که بهلحاظ جمعیتشناختى و نیز پىریزى فرهنگ آینده کشور در موقعیتى راهبردى قرار دارند و کوشیدیم مفهوم «ایرانى بودن» را از زبان خود آنان بشنویم و در معرض تحلیل جامعهشناختى قرار دهیم. به این منظور با نمونهاى 71 نفره از جوانانى که 18 تا 29 سال سن داشتند و حداقل دانشجوى کارشناسى بودند مصاحبههاى نیمهساختمند کیفى ترتیب دادیم. از مهمترین یافتههاى پژوهش آن بود که بیشتر جوانان مصاحبه شده «ایرانى بودن» خود را تا حدود زیادى متفاوت با نسلهاى پیشین و در ترکیبى از ارزشهاى عاطفى و انسانى موجود در روابط خانوادگى و دوستى، در کنار معیارهاى پیشرفته بودن و مترقى بودن در جهان امروز، معرفى مىکردند.
http://www.jsi-isa.ir/article_24080_59ada654da79e058176ed2dfbec962a1.pdfانجمن جامعه شناسی ایرانمجله جامعه شناسی ایران1735-190112120110321جدى انگارى جرم و عوامل اجتماعى مرتبط با آن (مطالعه نمونه اى از دانشجویان دانشگاه تربیت معلم تهران)639424081FAسید حسینسراج زادهدانشیار جامعه شناسى دانشگاه تربیت معلماحمدجعفرىکارشناس ارشد جامعه شناسى دانشگاه تربیت معلمJournal Article20170201بررسى نگرشهاى عمومى در رابطه با جرایم و مجازاتها از دیرباز در کشورهاى غربى مرسوم بوده است. هدف اساسى این مطالعات آگاهى از نگرش مردم نسبت به جرایم
و مجازاتها و ایجاد هماهنگى بیشتر بین این نگرشها و قوانین کیفرى و نظام مجازات
است. با وجود این، مطالعات مذکور در ایران مرسوم نیست. هدف این مقاله آگاهى از
نگرش جمعیت مورد مطالعه در رابطه با جدیت و اهمیت جرایم و عوامل مرتبط با آن
است. روش بهکار رفته در این بررسى پیمایشى است. تعداد 320 نفر از دانشجویان
دانشگاه تربیت معلم بهعنوان نمونه انتخاب و اطلاعات توسط پرسشنامه جمعآورى
شده است. یافتهها نشان مىدهند که عوامل زیادى مثل دیندارى، توسعهیافتگى،
شهرنشینى، طول مدت تحصیل در دانشگاه و جنسیت با میزان جدىانگارى جرم رابطه
دارد. لیکن در این بین رابطه دیندارى بسیار قوىتر مىباشد. دیندارى برخلاف عوامل
دیگر سبب جدىانگارى بیشتر جرایم مىگردد. یافتههاى این تحقیق در چارچوب
دلالتهاى نظریه جرم دورکیم، نظریه تضادگرا و نظریه بر ساختگرایى تبیین شده
است.
http://www.jsi-isa.ir/article_24081_75b3ce485b8e53892347e39b6b00ee89.pdfانجمن جامعه شناسی ایرانمجله جامعه شناسی ایران1735-190112120110321ابن خلدون در مقام تبیینگرى: پوزیتیویست یا تاریخ گرا؟9412624082FAغلامرضاجمشیدیهادانشیار جامعه شناسى دانشگاه تهرانعلىبقائى سرابىمربى گروه علوم اجتماعى دانشگاه آزاد اسلامى واحد رودهن و دانشجوى دکترى جامعه شناسى دانشگاه تهرانJournal Article20170201این نوشتار به بررسى این معمّاى رایج در علوم انسانى و اجتماعى مىپردازد که آیا ابنخلدون در مقام تبیینگرى پدیدههاى کانونى دانش خود، پوزیتیویست است یا تاریخگرا؟ در این راستا، ابتدا در قالب چارچوب مفهومى به بیان مشخّصههاى عمومى پوزیتیویسم و تاریخگرایى پرداخته مىشود. بعد با اتّخاذ روششناسى «مطالعات اَسنادى» با استناد به آثار و زندگىنامه ابنخلدون و خوانشهاى ابنخلدونشناسان به بررسى بخشهایى از آثار وى که با هرکدام از مشخّصههاى تبیینهاى پوزیتیویسم و تاریخگرایى موافق مىافتند، پرداخته مىشود. در نهایت در خصوص موضع ابنخلدون در مقام تبیینگرى پدیدههاى انسانى و اجتماعى داورى مىشود.
http://www.jsi-isa.ir/article_24082_e09baed818bb105cc3f3451d6aa93f2d.pdfانجمن جامعه شناسی ایرانمجله جامعه شناسی ایران1735-190112120110321بررسى «عوامل اجتماعى» مؤثر بر «میزان همکارى» (مطالعه موردى مهندسان عضو کانون مهندسین شهر آمل)12715324083FAقربانعلىابراهیمىاستادیار گروه علوم اجتماعى دانشگاه مازندرانکریممحمودىکارشناس ارشد جامعهشناسى از دانشگاه مازندرانJournal Article20170201همکارى جهت بقاى سازمانها و گروهها از اهمیت قاطعى برخوردار است. اغلب مشاهده شده همکارى اخلاق، روابط اجتماعى و انسانى در کار، و در کارهاى پیچیده سطح بهرهورى و کیفیت را بالا مىبرد. در همکارى تلاش دو یا چند نفر جهت رسیدن به هدف یا اهداف، به شیوهاى است که موفقیت هر شخصى موفقیت دیگرى را تسهیل مىکند. از آنجا که انجام اغلب کارهاى مهندسى از دست یک نفر خارج است و نیازمند همکارى مداوم چندین مهندس است، همکارى در این گروهها اهمیت مضاعفى دارد. مطالعه حاضر با بهرهگیرى از نظریه دورکیم و پاتنام و بهصورت پیمایشى انجام گرفته است. ابزار گردآورى دادهها پرسشنامه مىباشد. جمعیت آمارى پژوهش شامل تمامى مهندسانى است که بهصورت رسمى در سال 1387 عضو کانون مهندسین شهر آمل بودند و بهصورت گروهى کار مىکردند. از آنجا که حجم مهندسانى که شرایط فوق را داشتند کم بود شیوه تمامشمارى روى جمعیت آمارى صورت گرفت و در نهایت 236 پرسشنامه جمعآورى گردید. اطلاعات جمعآورىشده با استفاده از روشهاى آمارى توصیفى و استنباطى مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافتههاى تحقیق حاکى از آن است که بیشتر مهندسان سطح همکارى خود را با دیگر مهندسان در سطح پایین مىدانند. همچنین نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون چند متغیره حاکى از آن است که از میان متغیرهاى مستقل تحقیق، «شبکه روابط» (بتا = 46/0)، «اعتماد»
(بتا = 30/0) و «عضویت در گروههاى حرفهاى» با ضریب استاندارد رگرسیونى (بتا = 19/0-) داراى تأثیر معنادارى بر روى میزان همکارى هستند.
http://www.jsi-isa.ir/article_24083_fbcb037387e821a6b1898467b076c0d5.pdfانجمن جامعه شناسی ایرانمجله جامعه شناسی ایران1735-190112120110321بازخوانى ساختار نظام بهرهبردارى ارضى در کردستان قبل از اصلاحات ارضى15417924084FAحسینایمانى جاجرمىاستادیار گروه توسعه دانشکده علوم اجتماعى دانشگاه تهرانسروهفتاحىکارشناس ارشد توسعه روستایى، دانشگاه تهرانJournal Article20170201این مقاله با فراهم آوردن همه روایتهایى که تاکنون از نظام بهرهبردارى ارضى در کردستان قبل از اصلاحات ارضى سال 1342 ارائه شده، قصد دارد این قرائتها را نقد کرده و نظام بهرهبردارى از زمین در کردستان را خوانش مجدد کند و روایتى جدید را براى فهم بهتر نظام ارضى کردستان عرضه کند. براى عرضه این روایت از روش تحلیل روایت براى تحلیل روایتهاى موجود استفاده مىشود و از روشهاى کیفى مصاحبه و تحلیل اسناد و مشاهده میدانى استفاده مىکند تا دادههاى روایت جدید را فراهم آورد و روایت جدید را ساخته و ارائه کند. از مطالعات اسنادى و مصاحبههاى نیمهسازمانیافته به گردآورى دادهها پرداخته شد و روایتهایى از جنس تاریخ شفاهى جمعآورى شد تا دادههاى مورد نیاز روایت جدید ساخته شوند. روایتهاى جمعآورى شده سپس دستهبندى و مورد تحلیل واقع شدند. نتایج بهدست آمده از روایتهاى جمعآورى شده در این پژوهش ضمن تأیید این نکته که بعضى از روایتهاى موجود و مکتوب در مورد نظام بهرهبردارى ارضى در کردستان نادرستاند، نشان مىدهند که نظام بهرهبردارى ارضى در کردستان در دوره قبل از اصلاحات ارضى سال 1342 خورشیدى متفاوت از نظام بهرهبردارى گروهى تحت عناوین مختلف مانند بنه و گاوبندى بوده است.
http://www.jsi-isa.ir/article_24084_7a6cf796456b6d7c4c2bde93dd17c682.pdf