.Contemporary Religious Attitudes and Music Conditions in Post-Revolutionary Iran

Document Type : scientific

Authors

1 PhD Student in Sociology

2 Assistant Professor of Sociology, Azad University, Tehran Branch

3 Assistant professor at Institute of Social and Cultural Studies (ISCS)

Abstract
This article has discussed religious attitudes toward music in post-revolutionary Iran. We examined the positions of these attitudes on music using Mohaddesi's classification of attitudes into religious conservatism, religious reformism, and religious reconstructionism. To this end, we employed the documentary method and Max Weber's theoretical framework. Then, we attempted to identify the approaches of these attitudes to music regarding the indicators of singing such as trading, teaching, Sama dance, listening, playing, definition, recognition, and exceptions. The finding demonstrated that the first attitude considers any kind of music taboo except for wartimes. The second attitude with the use of the concept of "al-faragh area" divides music into three different groups: halal, taboo, and dubious. In the third attitude, social conditions, contexts, and the actor are of significance and individuals refuse to consider music taboo. This study also revealed that the dominant religious tendency in Iran plays a relatively passive role in fighting the social pressures of music lovers. The authors believe that although the art institution has not gained its independence from the religion institution in contemporary Iran, the process of change is in favor of the art institution.

Keywords


احمری، حسین (1384)، "آیا موسیقی محلی حرام است"، فصلنامة فقه و حقوق اسلامی، سال اول شماره‌ 4، ص 126.
ایپسن، لوئیس (1379)، "موسیقی (اجراکنندگان موسیقی و قوانین اسلام)"، کتاب سال شیدا، شماره‌ 4، صص 124-81.
انگلیس، دیوید (1397)، "تأمل جامعه‌ناختس دربار‌ة هنر" در انگلیس، دیوید و هاگسون، جان (1397)، جامعه‌شناسی هنر: شیوه‌های دیدن، ترجمه جمال محمدی، تهران: نشر نی، چاپ سوم.
ایرانی‌قمی، اکبر (1370)، هشت گفتار پیرامون حقیقت موسیقی غنایی، تهران: حوزه هنری.
ایرانی‌قمی، اکبر (۱۳۸۲)، "نغمه‌های عصر غنا"، بخش اول، فصلنامة موسیقی مقام، سال ششم، دوره‌ تازه، شماره‌ ۸، آذر و دی‌ماه، صص ۴۰-۳۶.
ایرانی‌قمی، اکبر (1374)، موسیقی در سیر تلاقی اندیشه­ها و پنج رساله فقهی فارسی، تهران: حوزه هنری.
ایمان‌دار، حمید (1393)، "نواهای حرام در اسلوب موسیقایی تلاوت"، دو فصلنامة مطالعات قرائت قرآن، شماره 3، صص 137-103.  
بیگی، سمانه (13۹0)، "نقش حکومت در حلیت و حرمت موسیقی از دیدگاه فقها"، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم حدیث.
پیرنیاکان، داریوش (1392)، "پخش صدای زنان را آزاد کنید / موسیقی در کشور ما 34 سال است که زمستان است!"، پای‌گاه اینترنتی "شبکه خبری تحلیلی البرز"، روز مشاهده: 15 آذر 1392، به نشانی: http://www.alborznews.net/fa/pages/?cid=87325
جمشیدیها، غلامرضا و طلوعی، وحید (1388)، "ملاحظه‌ای تاریخی درباب مناسبات جامعه‌شناختی نهادهای دین و هنرها با تکیه به مورد ایران"، دو فصلنامة هنر و ادبیات، شمارة 2، ص 7. 
جوادحیدری، مجید (1383)، "مبانی فقهی غنا از دیدگاه قرآن"، فصلنامة مقالات و بررسی­ها، شماره‌ 3 صص 60-29
خوشکار، علیرضا (1381)، "جامعه‌پذیری موسیقی ایران در دوران معاصر (1380-1300)"، پایان‌نامة کارشناسی ارشد به راهنمایی محمدهمایون سپهر و به ‌مشاوره‌ حسن ریاحی، واحد تهران مرکزی دانش‌گاه آزاد اسلامی.
حائری، سید کاظم (1385)، "غنا و موسیقی"، فصلنامة فقه اهل بیت، شماره‌  48 صص 19-3
حسینی بهشتی، سیدمحمد (۱۳۸۴)، موسیقی و تفریح در اسلام، تهران: بقعه.
حیدری‌کاشانی، محمد جواد (1390)، "ذات موسیقی و حرمت غنا"، ماهنامه‌ تبیان، شماره 77 ص51 و شماره 78 ص65.
دیویس، چارلز (1387)، دین و ساختن جامعه: جستارهایی در الهیات اجتماعی، ترجمه‌­ حسن محدثی گیلوایی و حسین باب‌الحوائجی، تهران: نشر یادآوران، چاپ اوّل.
زکریایی، محمدعلی (1374)، سفر سبز، یادوارة هجدهمین سالگرد شهادت دکتر علی شریعتی، تهران: نشر الهام.
سروی، حسین (1388)، "تحلیل گفتمان‌های موسیقی در ایران معاصر (1285- 1385)"، پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی.
سروی، حسین (1392)، "بررسی گفتمان سنت‌گرای موسیقی در ایران معاصر (1385-1285)"، فصلنامة علوم اجتماعی، شماره 48، ص 143.
شیلوا، امنون (1379)، موسیقی در اسلام، کتاب سال شیدا، شماره 4، صص 80-55.
صفوت، داریوش (1386)، هشت گفتار دربارة فلسفة موسیقی، تهران: کتابسرای نیک.
علیدوست، ابوالقاسم (1394)، "فقه هنر در نگاه جامع و تعینات موردی"، فصلنامة قبسات، شماره 78، صص 60-۴۱.
فاضلی، نعمت الله و سروی، حسین (1392)، "بررسی گفتمان های تجددگرا و نوسنت‌گرای موسیقی در ایران معاصر(1385-1285)"، فصلنامة علوم اجتماعی، شماره 63، ص 241.
فخلعی، محمدتقی (1387)، پژوهشی در مبانی فقهی موسیقی، مجله آموزه­های قرآنی، شماره 27، ص 33.
فروتن، منیژه (1391)، "غنا و موسیقی ازدیدگاه فقهی امام خمینی(ره) با توجه به­نقش زمان و مکان در استنباط،" پایان‌نامه‌ کارشناسی ارشد، دانشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی.
فغفورمغربی، حمید (1386)، جستاری دربارة موسیقی و معیارهای آن در اسلام، فصلنامة هنرهای زیبا، شماره‌ 31، ص 121.
فلیک، اووه (1387)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمه‌ هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
گیدنز، آنتونی (1376)، جامعه­شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران:  نشر نی.
محدثی، حسن (1381)­، دین و حیات اجتماعی:‌ دیالکتیک تغیرات، تهران: انتشارت فرهنگ و اندیشه، چاپ اوّل.
محدثی، حسن (139۰)، جامعه­شناسی دین: روایتی ایرانی، تهران: نشر یادآوران.
محدثی، حسن و قربانی، الهام (1392)­، "شادی و گرایش‌های دینی پس از انقلاب"، فصلنامة مطالعات جامعه‌شناختی ایران، شماره 8، صص 120- 95.
محمدیان، علی (1393) بازپژوهی حکم فقهی موسیقی و غنا از منظر امام خمینی(ره)،  فصلنامة مهندسی فرهنگی، شماره 79، ص ۱۷۳.
مکارم شیرازی، ناصر (1392)، "واکنش آیت‌الله مکارم به درخواست آزادی آواز خواندن زنان"، شبکه خبری تحلیلی البرز، تاریخ انتشار 3 آبان 1392، تاریخ مشاهده 15 آذر 1392،
میثمی، سیدحسین (1386)، تحلیل مباحث فقهی بعد از انقلاب اسلامی و تأثیر آن بر حیات موسیقایی کشور، تهران: پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات.
میرزاخانی، حسین (1366)، مبانی فقهی و روانی موسیقی از امام المجتهدین شیخ انصاری و استاد محمد تقی جعفری، قم: حوزه جهاد و اجتهاد.
میرزاخانی، حسین (136۹)،  نگرشی نو در مبانی فقهی موسیقی‌سازی و آوازی، قم: ناشر مؤلف.
وِبِر، ماکس (1392)، دین، قدرت، جامعه، ترجمه احمد تدین، تهران: هرمس.
هاوزر، آرنولد (۱۳۷۵)، تاریخ اجتماعی هنر، ترجمه ابراهیم یونسی، تهران: انتشارات خوارزمی.
لوح­های فشرده 
لوح فشردة نمایة مقالات مطبوعات (متن مقالات روزنامه‌ها و نشریات علمی و فرهنگی از سال 1377 تا 83)، تهران، هیئت امنای کتابخانه های عمومی کشور
نشانی فایل صوتی آرای عبدالکریم سروش:   iranith.blogfa.com.mp
لوح فشرده نمایه مقالات مطبوعات (متن مقالات روزنامه‌ها و نشریات علمی و فرهنگی از سال 1377 تا 83)، تهران، هیئت امنای کتابخانه­های عمومی کشور.
نشانی سایت رسمی مراجع  تقلید و متألهان دینی:
http://mortezamotahari.com
http://gorgani.ir/      
http://www.bahjat.ir/