بررسی رفتار و نگرش جمع گرایانه شهروندان تهرانی

نوع مقاله: پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد جامعه شناسی از دانشگاه تربیت مدرس

2 عضو هئیت علمی گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران

چکیده

توجه به منافع جمعی و جمع گرایی عقلانی از ضرورت های بنیادی هر جامعه است.در این پژوهش تلاش بر این بوده است تا متغیرهای تاثیر گذار بر جمع  گرایی یا همکاری در دوراهی اجتماعی شناسایی شود.چهارچوب نظری پژوهش تئوری متاخر انتخای عقلانی است که در تحلیل خود از رفتار انسان غیر از محاسبالت سود و زیان مادی،تمایلات دیگر خواهانه و رفتار منصفانه نیز مورد توجه قرار می دهد.بر مبنای فرضیه های تحقیق ،متغیرهای تعهد عام،خویشتن داری،دین داری،تمایل به همکاری،باور به زیانهای عدم همکاری،اعتماد به همکاری دیگران،رضایت از زندگی،دریافت پیامهای متقتعد کننده و تجربه واکنش منفی دیگران بر جمع گرایی موثر بوده است.رفتار جمع گرایانه مورد بررسی،توفق توقف عابران در برابر چراغ قرمز است.نمونه تحقیق شامل 300 نفر از عابرانی است که از سه تقاطع پر ازدحام در جنوب،مرکز و شمال تهران قصد عبور از چراغ قرمز را داشته اند.بر پایه تحلیل یافته های تحقیق،رابطه همه متغیرها -به جز رضایت از زندگی و تجربه واکنش منفی دیگران-با متغیر وابسته تایید می شود.در تحلیل رگرسیون به شیوه گام به گام نیز متغیرهای،"دریافت پیامهای متقاعد کننده" "خویشتن داری" و"تعهد عام وارد معامله شده اند  و در کجموع حدود 17 درصد از تغییرات متغییر وابسته را تبیین کردند.به منظور افزایش همکاری در موقعیت های دو راهی اجتماعی چند راه حل ارائه می شود:1.تقویت دیگر خواهی و تعهد جمعی،2. آموزش درباره زیان های عدم همکاری و فواید همکاری3.کم هزینه کردن همکاری و پر هزینه کردن عدم همکاری4. تقویت نظارت رسمی و غیر رسمی.
 
 
 

کلیدواژه‌ها