Iranian Journal of Sociology

Sociological study of Iranian Feminism: A case study of Qorrat al-Ain

Author

Khayyam Abbasi

Department of Social Sciences, Shushtar Branch, Islamic Azad University, Shushtar, Iran

/10.22034/jsi.2021.532556.1448
Abstract
The main assumption of this research is that there is a relationship between the components and goals of Qorrat Al-Ain in the framework of the Babieh movement and Western feminism. Qorrat Al -Ain's actions aimed at creating equal opportunities for men and women, realizing women's rights, and seeking to eliminate structural discrimination against them. The question is, "Were there any early elements of the Western feminist movement in her movement?" And if this movement is aligned with its foreign counterparts, what common elements can be seen in the attitude of the Iranian protesting women to the Western feminist movement? With the use of the qualitative paradigm and documentary method, we focused on Babieh movement as hypertext in the Qajar era. Our theoretical framework is based on a review of relevant and selective theories of the macro-feminist approach and Foucault's genealogy of the Plebian experience. The results show that the answer to both research questions is yes. The researcher emphasizes the approach that there is no presumption of a direct connection between the selected sample and Western feminism and the conspiracy theory approach. Also, for this researcher, this movement is like a natural phenomenon caused by the historical and social conditions of Iranian society.

Highlights

آبراهامیان، یرواند (1398)، تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.

آدمیت، فریدون (1362)، امیرکبیر و ایران، تهران: انتشارات خوارزمی.

آدمیت، فریدون، و ناطق، هما (1356)، افکار اجتماعی و سیاسی و اقتصادی در آثار منتشر نشده دوران قاجار، تهران: انتشارات آگاه.

ادوارد براون (1381)، یک سال در میان ایرانیان، ترجمه مانی صالحی­علامه، تهران: انتشارات  ماه­ریز

اسملسر، نیل (1380)، تئوری رفتار جمعی، ترجمه رضا دژاکام، تهران: انتشارات یافته­های نوین و دواوین.

اشراق خاوری، عبدالحمید (106بدیع)، تلخیص تاریخ نبیل زرندی، طهران، لجنه ملی، نشر آثار امر، برچیده از اینترنت، در: http://www.bahailib.com/index3php?code=67، 25 خرداد 1400، 21:00

اشرف، احمد و بنوعزیزی، علی (1387)، طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: انتشارات نیلوفر.

آفاری، ژانت (1377)، انجمن­های نیمه­سرّی زنان در نهصت مشروطه، ترجمه جواد یوسفیان، بانو، بی­جا.

افراسیابی، بهرام  (1382)، تاریخ جامع بهائیت، نشر مهرفام، بی­جا.

افنان- ابوالقاسم (1341)، چهار رساله تاریخی در باره طاهره قرۃالعین، تهران: انتشارات مؤسسه چاپ و نشر کتاب.

اکبری، محمدعلی (1382)، نقش اندیشه­های شیخیه در ظهور جنبش بابیه، شناخت، ش38، 34-11.

امانت، عباس (1398)، قبله عالم، ترجمه حسن کامشاد، تهران: انتشارات کارنامه.

امانت، عباس و وهمن، فریدون (2016)، از طهران تا عکا: بابیان و بهائیان در اسناد دورۀ قاجار، آشکار، North Have.

آموزشکده آنلاین توانا (2018)، سیر تحول حقوق زن در ایران معاصر، در: https://tavaana.org/fa/book

امیر ارجمند، سعید (1369)، شکل­گیری جنبش بابی در ایران، ایران­نامه، ش33، 135-130.

امینی، تورج (1394)، طاهرۀ خیالی، طاهره­های حقیقی، متن سخنرانی در 17 مرداد 1394، بی­جا، برداشت از اینترنت در : //t.me/s/aeenebahai1?after=1730 ، 26 خرداد 1400، 13:36.

براو، مارتین (1396)، تجربۀ  پلِبِیَنی: تاریخی ناپیوسته از نبرد برای آزادی، ترجمه فواد حبیبی، تهران: انتشارات ققنوس.

پارسانیا، حمید (1392)، نظریه و فرهنگ: روش­شناسی بنیادین تکوین نظریه­های علمی، راهبرد فرهنگ، شماره 23، 28-7.

پیترآوری (1363)، تاریخ ایران از تأسیس تا انقراض سلسله قاجاریه، ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، عطایی، بی­جا.

ثابتی، عرفان (به­کوشش) (1399)، آیین بهایی، کالیفرنیا: انتشارات بنیاد تسلیمی.

جان­فوران (1392)، مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران: از صفویه تا سال­های پس از انقلاب اسلامی، ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات رسا.

جلالی، رستم (1391)، نمونه­گیری در پژوهش­های کیفی، مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت، (4)، 320-310.

جهانگیری، آرش (1387)، باب و بهائیت؛ نمای دور، نمای نزدیک، مجله تاریخ معاصر ایران، 47 و 48، 462-313.

حسام نقبائی (128بدیع)، قره­العین، مؤسسه ملی مطبوعات امری، بی­جا.

خدایی، احمد (1382)، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقه شیخیه، قم: انتشارات امیرالعلم.

دریفوس، هیوبرت، پل رابینو (1389)، میشل فوکو، فراساختارگرایی و هرمنوتیک، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی.

رائین، اسماعیل (1357)، انشعاب در بهائیت پس از مرگ شوقی افندی، تهران: انتشارات رائین.

رنجبر، هادی و دیگران (1391)، نمونه­گیری در پژوهش­های کیفی: راهنمایی برای شروع، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پژشکی ارتش، سال 10، ش3، 250-238.

ریتزر، جورج (1384)، نظریه جامعه­شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.

زاهد زاهدانی، سعید (1380)، بهائیت در ایران، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

زائری، قاسم (1393)، دیرینه­شناسی بی­حجابی در ایران، زن در توسعه و سیاست، دوره 12، ش2، 186-153.

زعیم­الدوله تبریزی، محمدمهدی­خان (1344)، مفتاح باب­الابواب یا تاریخ باب و بها، ترجمه حسن فرید گلپایگانی، مؤسسه مطبوعاتی فراهانی، بی­جا.

زنجانی، ابراهیم (1384)، خاطرات، به اهتمام غلامحسین میرزا صالح، تهران: انتشارات کویر.

ساناساریان، الیز (1384)، جنبش حقوق زنان در ایران؛ طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷، ترجمه نوشین احمدی خراسانی، تهران: نشر اختران.

سرمدی، اروند (2020)، داستان تبعید یک پیامبر از سیاه­چال تهران تا قلعۀ عکا، تهران: انتشارات خرد.

شمیم، علی­اصغر (1389)، ایران در دورۀ سلطنت قاجار، تهران: انتشارات بهزاد.

شوستر، مورگان (1351)، اختناق در ایران، ترجمه ابوالحسن موسوی شوشتری، تهران: انتشارات
صفی­علیشاه.

فاکر میبدی، محمد و زارع، رحمان (1391)، بررسی نقش علما در برخورد با مسأله باب و بهائیت، تاریخ اسلام در آیینه پژوهش، ش33، 98-85.

فشاهی، محمدرضا و علیزاده، عزیزالله (1395)، واپسین جنبش قرون وسطایی در دوران فئودال، تهران: انتشارات جاوید.

فوکو، میشل (1378)، دانش و قدرت، ترجمه محمد ضیمران، تهران: انتشارات هرمس.

فوکو، میشل (1378)، نظم گفتار، ترجمه باقر پرهام، تهران: انتشارات آگه.

قیصری، علی (1400)، گذر از رعیت به شهروند، ترجمه علی معظمی، اندیشه پویا، ش75 ،57-55.

کاظمی، عباس (1384)، پرسه­زنی و زندگی روزمره ، تهران: نشر آشیان.

کسروی، احمد (1323)، بهایی­گری، تهران: چاپخانه پیمان.

کشتگر، همایون (1388)، ماه عسل رژیم پهلوی و بهائیان، تاریخ معاصر ایران، ش50، 512-349.

گلپایگانی، ابوالفضل (1294)، کشف­الغطاء عن حیل­الاعداء، عشق­آباد، بی­جا.

لیلا احمد (2012)، زنان و جنسیت در اسلام: ریشه­های تاریخی جدال امروزی، ترجمه فاطمه صادقی، نشر زنان و قوانین در جوامع مسلمان (VLUML، ولوم).

متین، افشین (1399)، هم شرقی، هم غربی: تاریخ روشنفکری مدرنیته ایرانی، تهران: انتشارات شیرازه.

محمدحسینی نصرت­الله (2000)، حضرت طاهره، کانادا: مؤسسه معارف بهایی.

مدرس جهاردهی، مرتضی(1354)، شیخی­گری و بابی­گری از منظر فلسفه،تاریخ و اجتماع، تهران: انتشارات فروغی و ارژنگ.

مشیرزاده، حمیرا (1387)، از جنبش تا نظریه (تاریخ دو قرن فمینیسم)، تهران: انتشارات شیرازه.

موسوی گیلانی، رضی (بی­تا)، مستشرقان و مهدویت، اصفهان: مرکز تحقیقات رایانه­ای قائمیه اصفهان.

مومنی، محمد باقر (1354)، ادبیات مشروطه، تهران: انتشارات گلشاهی.

میلز، سارا (1389)، میشل فوکو، ترجمه داریوش نوری، تهران: انتشارات مرکز.

نجفی، محمد باقر (1380)، بهائیان، تهران: انتشارات مشعر.

نورمحمدی، مهدی (1393)، زندگی، عقیده و مرگ قره­العین، تهران: انتشارات علمی.

هما کاتوزیان، محمدعلی (1379)، دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی، تهران: نشر مرکز.

واتسن، رابرت گرانت (1348)، تاریخ ایران از ابتدای قرن نوزدهم تا سال 1858، ترجمه ع. وحید مازندرانی، تهران: انتشارات امیرکبیر.

والری­برایسون (1399)، مقدمه بر نظریه سیاسی فمینیسم، ترجمه منیژه گازرانی، تهران: انتشارات خجسته.

یزدانی، مینا (2003)، اوضاع اجتماعی ایران در عهد قاجار از خلال آثار مبارکۀ بهایی، همیلتون: انتاریو، مؤسسه معارف بهایی به زبان فارسی.

Amanat, Abbas (1989), Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran, 1844–1850.Cornell university ress.

Anthony Giddens, Mitchell Duneier.Deborah Carr & Richard P. Appelbaum, (2018), Introduction to Sociology, W. W. norton & company, Inc. , New York .

Bromley. David.G(Editor) )2007(, New Religious Movment, Oxford university press.

MacEoin, Denis )1983(, From Babism to Baha’ism: Problems of militancy, qui etism, and conflation in the construction of a religion,

MacEoin, Denis (1986), Bahā’ī fundamentalism and the academic study of the Bābī movement, Religion, 16, no: 57-84.

Moritz Klenk (2012), New Religious Movements in Global Perspective, Zeitschrift für junge Religionswissenschaft [Online], 7 | 2012, Online erschienen am: 01 April, abgerufen am 19 April 2019.  URL : http://journals. openedition.org/zjr/364 ; DOI : 10.4000/zjr .364.

Keywords

Babieh
Feminism
Iranian feminism
Qajar
Qorrat al-Ain
the experience of Plebian
آبراهامیان، یرواند (1398)، تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
آدمیت، فریدون (1362)، امیرکبیر و ایران، تهران: انتشارات خوارزمی.
آدمیت، فریدون، و ناطق، هما (1356)، افکار اجتماعی و سیاسی و اقتصادی در آثار منتشر نشده دوران قاجار، تهران: انتشارات آگاه.
ادوارد براون (1381)، یک سال در میان ایرانیان، ترجمه مانی صالحی­علامه، تهران: انتشارات  ماه­ریز
اسملسر، نیل (1380)، تئوری رفتار جمعی، ترجمه رضا دژاکام، تهران: انتشارات یافته­های نوین و دواوین.
اشراق خاوری، عبدالحمید (106بدیع)، تلخیص تاریخ نبیل زرندی، طهران، لجنه ملی، نشر آثار امر، برچیده از اینترنت، در: http://www.bahailib.com/index3php?code=67، 25 خرداد 1400، 21:00
اشرف، احمد و بنوعزیزی، علی (1387)، طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: انتشارات نیلوفر.
آفاری، ژانت (1377)، انجمن­های نیمه­سرّی زنان در نهصت مشروطه، ترجمه جواد یوسفیان، بانو، بی­جا.
افراسیابی، بهرام  (1382)، تاریخ جامع بهائیت، نشر مهرفام، بی­جا.
افنان- ابوالقاسم (1341)، چهار رساله تاریخی در باره طاهره قرۃالعین، تهران: انتشارات مؤسسه چاپ و نشر کتاب.
اکبری، محمدعلی (1382)، نقش اندیشه­های شیخیه در ظهور جنبش بابیه، شناخت، ش38، 34-11.
امانت، عباس (1398)، قبله عالم، ترجمه حسن کامشاد، تهران: انتشارات کارنامه.
امانت، عباس و وهمن، فریدون (2016)، از طهران تا عکا: بابیان و بهائیان در اسناد دورۀ قاجار، آشکار، North Have.
آموزشکده آنلاین توانا (2018)، سیر تحول حقوق زن در ایران معاصر، در: https://tavaana.org/fa/book
امیر ارجمند، سعید (1369)، شکل­گیری جنبش بابی در ایران، ایران­نامه، ش33، 135-130.
امینی، تورج (1394)، طاهرۀ خیالی، طاهره­های حقیقی، متن سخنرانی در 17 مرداد 1394، بی­جا، برداشت از اینترنت در : //t.me/s/aeenebahai1?after=1730 ، 26 خرداد 1400، 13:36.
براو، مارتین (1396)، تجربۀ  پلِبِیَنی: تاریخی ناپیوسته از نبرد برای آزادی، ترجمه فواد حبیبی، تهران: انتشارات ققنوس.
پارسانیا، حمید (1392)، نظریه و فرهنگ: روش­شناسی بنیادین تکوین نظریه­های علمی، راهبرد فرهنگ، شماره 23، 28-7.
پیترآوری (1363)، تاریخ ایران از تأسیس تا انقراض سلسله قاجاریه، ترجمه محمد رفیعی مهرآبادی، عطایی، بی­جا.
ثابتی، عرفان (به­کوشش) (1399)، آیین بهایی، کالیفرنیا: انتشارات بنیاد تسلیمی.
جان­فوران (1392)، مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران: از صفویه تا سال­های پس از انقلاب اسلامی، ترجمه احمد تدین، تهران: انتشارات رسا.
جلالی، رستم (1391)، نمونه­گیری در پژوهش­های کیفی، مجله تحقیقات کیفی در علوم سلامت، (4)، 320-310.
جهانگیری، آرش (1387)، باب و بهائیت؛ نمای دور، نمای نزدیک، مجله تاریخ معاصر ایران، 47 و 48، 462-313.
حسام نقبائی (128بدیع)، قره­العین، مؤسسه ملی مطبوعات امری، بی­جا.
خدایی، احمد (1382)، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقه شیخیه، قم: انتشارات امیرالعلم.
دریفوس، هیوبرت، پل رابینو (1389)، میشل فوکو، فراساختارگرایی و هرمنوتیک، ترجمه حسین بشیریه، تهران: نشر نی.
رائین، اسماعیل (1357)، انشعاب در بهائیت پس از مرگ شوقی افندی، تهران: انتشارات رائین.
رنجبر، هادی و دیگران (1391)، نمونه­گیری در پژوهش­های کیفی: راهنمایی برای شروع، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پژشکی ارتش، سال 10، ش3، 250-238.
ریتزر، جورج (1384)، نظریه جامعه­شناسی در دوران معاصر، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: انتشارات علمی.
زاهد زاهدانی، سعید (1380)، بهائیت در ایران، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
زائری، قاسم (1393)، دیرینه­شناسی بی­حجابی در ایران، زن در توسعه و سیاست، دوره 12، ش2، 186-153.
زعیم­الدوله تبریزی، محمدمهدی­خان (1344)، مفتاح باب­الابواب یا تاریخ باب و بها، ترجمه حسن فرید گلپایگانی، مؤسسه مطبوعاتی فراهانی، بی­جا.
زنجانی، ابراهیم (1384)، خاطرات، به اهتمام غلامحسین میرزا صالح، تهران: انتشارات کویر.
ساناساریان، الیز (1384)، جنبش حقوق زنان در ایران؛ طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۱۳۵۷، ترجمه نوشین احمدی خراسانی، تهران: نشر اختران.
سرمدی، اروند (2020)، داستان تبعید یک پیامبر از سیاه­چال تهران تا قلعۀ عکا، تهران: انتشارات خرد.
شمیم، علی­اصغر (1389)، ایران در دورۀ سلطنت قاجار، تهران: انتشارات بهزاد.
شوستر، مورگان (1351)، اختناق در ایران، ترجمه ابوالحسن موسوی شوشتری، تهران: انتشارات
صفی­علیشاه.
فاکر میبدی، محمد و زارع، رحمان (1391)، بررسی نقش علما در برخورد با مسأله باب و بهائیت، تاریخ اسلام در آیینه پژوهش، ش33، 98-85.
فشاهی، محمدرضا و علیزاده، عزیزالله (1395)، واپسین جنبش قرون وسطایی در دوران فئودال، تهران: انتشارات جاوید.
فوکو، میشل (1378)، دانش و قدرت، ترجمه محمد ضیمران، تهران: انتشارات هرمس.
فوکو، میشل (1378)، نظم گفتار، ترجمه باقر پرهام، تهران: انتشارات آگه.
قیصری، علی (1400)، گذر از رعیت به شهروند، ترجمه علی معظمی، اندیشه پویا، ش75 ،57-55.
کاظمی، عباس (1384)، پرسه­زنی و زندگی روزمره ، تهران: نشر آشیان.
کسروی، احمد (1323)، بهایی­گری، تهران: چاپخانه پیمان.
کشتگر، همایون (1388)، ماه عسل رژیم پهلوی و بهائیان، تاریخ معاصر ایران، ش50، 512-349.
گلپایگانی، ابوالفضل (1294)، کشف­الغطاء عن حیل­الاعداء، عشق­آباد، بی­جا.
لیلا احمد (2012)، زنان و جنسیت در اسلام: ریشه­های تاریخی جدال امروزی، ترجمه فاطمه صادقی، نشر زنان و قوانین در جوامع مسلمان (VLUML، ولوم).
متین، افشین (1399)، هم شرقی، هم غربی: تاریخ روشنفکری مدرنیته ایرانی، تهران: انتشارات شیرازه.
محمدحسینی نصرت­الله (2000)، حضرت طاهره، کانادا: مؤسسه معارف بهایی.
مدرس جهاردهی، مرتضی(1354)، شیخی­گری و بابی­گری از منظر فلسفه،تاریخ و اجتماع، تهران: انتشارات فروغی و ارژنگ.
مشیرزاده، حمیرا (1387)، از جنبش تا نظریه (تاریخ دو قرن فمینیسم)، تهران: انتشارات شیرازه.
موسوی گیلانی، رضی (بی­تا)، مستشرقان و مهدویت، اصفهان: مرکز تحقیقات رایانه­ای قائمیه اصفهان.
مومنی، محمد باقر (1354)، ادبیات مشروطه، تهران: انتشارات گلشاهی.
میلز، سارا (1389)، میشل فوکو، ترجمه داریوش نوری، تهران: انتشارات مرکز.
نجفی، محمد باقر (1380)، بهائیان، تهران: انتشارات مشعر.
نورمحمدی، مهدی (1393)، زندگی، عقیده و مرگ قره­العین، تهران: انتشارات علمی.
هما کاتوزیان، محمدعلی (1379)، دولت و جامعه در ایران؛ انقراض قاجار و استقرار پهلوی، تهران: نشر مرکز.
واتسن، رابرت گرانت (1348)، تاریخ ایران از ابتدای قرن نوزدهم تا سال 1858، ترجمه ع. وحید مازندرانی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
والری­برایسون (1399)، مقدمه بر نظریه سیاسی فمینیسم، ترجمه منیژه گازرانی، تهران: انتشارات خجسته.
یزدانی، مینا (2003)، اوضاع اجتماعی ایران در عهد قاجار از خلال آثار مبارکۀ بهایی، همیلتون: انتاریو، مؤسسه معارف بهایی به زبان فارسی.
Amanat, Abbas (1989), Resurrection and Renewal: The Making of the Babi Movement in Iran, 1844–1850.Cornell university ress.
Anthony Giddens, Mitchell Duneier.Deborah Carr & Richard P. Appelbaum, (2018), Introduction to Sociology, W. W. norton & company, Inc. , New York .
Bromley. David.G(Editor) )2007(, New Religious Movment, Oxford university press.
MacEoin, Denis )1983(, From Babism to Baha’ism: Problems of militancy, qui etism, and conflation in the construction of a religion,
MacEoin, Denis (1986), Bahā’ī fundamentalism and the academic study of the Bābī movement, Religion, 16, no: 57-84.
Moritz Klenk (2012), New Religious Movements in Global Perspective, Zeitschrift für junge Religionswissenschaft [Online], 7 | 2012, Online erschienen am: 01 April, abgerufen am 19 April 2019.  URL : http://journals. openedition.org/zjr/364 ; DOI : 10.4000/zjr .364.
Iranian Journal of Sociology
Volume 22, Issue 2
Spring 2021
Pages 23-43

Home

Submit Manuscript

Reviewers

Contact Us