A Sociological Analysis of the Transformation of Sheikhi's School into the Sheikhi's Cult

Document Type : scientific

Authors

Abstract
Shaikhi's school emerged in the early years of the Qajar era and is based on two columns of news and Gnosticism. This school was initially introduced by Sheikh Ahmad Ehsaee, as an esoteric and gnostic perception of the official Shi'a religion, along with other jurisprudential, verbal, mystical and philosophical schools of Shi'ism. By the passage of time, this school transformed into a cult becase of Ehsaee's way of expressing his idea. However, it is said that this transformation was based on his interpretationof Shi'a text. In this article, we attempted to study this transformation from the social structuration form point of view. The main research question is, " What social mechanism made Sheikh's ideas and behaviors ?" In other words, how the relationship between an idea ad action can help a socio-religious organization form. The findings showed that Sheikh's followers use three major mechanisms in forming their thoughts: defamiliarization, recombination of old ideas, and differentiation regarding the charismatic and individualistic leadership. 

Keywords


ابراهیمی، ابوالقاسم خان(بی‌تا). رجوم‌الشیاطین، ترجمه رجوم الشیاطین، در دفع شکوک و شبهات، سایت الابرار.
احسائی، شیخ احمد(بی‌تا). شرح الزیارة الجامعة الجزء 1، سایت الابرار، http://www.alabrar.info/.
اکبری،محمد علی(1381)، «شیخیه از اعتراض تا تأسیس فرقه مذهبی»، تهران: مجله شناخت، شماره 34، تابستان 81.
انصاری قمی، محمدرضا (1381)، «دو رساله در عقیدة شیخ احمد احسائی» مجله معارف، دورة نوزدهم، شماره 2، مرداد- آبان 81.
باقری،علی‌اکبر(1389)، «آرای کلامی شیخیه»، فصل‌نامه معرفت کلامی، سال اول،شماره 4، زمستان 89.
خدایی، احمد (1382)، تحلیلی بر تاریخ و عقاید فرقة شیخیه، قم: انتشارات امیر العلم، چاپ دوم (اول ناشر).
زارعی،جلال(1392)، پژوهشی در آثار و افکار شیخیه، تهران: نشر ترفند.
زرگری نژاد،غلامحسین (1390)، اصول دین و مذهب و نظریة ناطق واحد در اندیشة شیخیه، فصل‌نامه مطالعات تاریخ اسلام، شماره 10، پائیز 90.
ساروخانی، باقر (1380)، فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران: انتشارات کیهان.
شهرستانی، حسین (1390)، فرقه در برابر مکتب، ماهنامه سیاسی - فرهنگی پنجره، شماره 71.
صالحی، نصرالله (1380)، اندیشه سیاسی شیخیه، فصل‌نامه فرهنگ اندیشه، شماره اول.
علی‌زاده، سعید (1393)، چیستی و مبانی کلامی رکن رابع در نظام اعتقادی فرقه شیخیه، و ارزیابی نسبت آن نیابت خاصه در فرهنگ شیعی، فصل‌نامه اندیشه نوین دینی، سال 10، شماره 36، بهار 93.
کربن، هانری (بی‌تا)، مکتب شیخی از حکمت الهی شیعی، سایت الابرار.
کرمانی،حاج محمد کریم‌خان (1327)، رسالة سی‌فصل؛ در جواب ایرادات بعضی موردین بر سلسله جلیلة شیخیه، کرمان: انتشارات مدرسه ابراهیمه، چاپخانه سعادت، 1368 قمری.
کرمانی، حاج محمد کریم‌خان(بی‌تا)، رسالة ارشاد العوام، جلد یک و چهار، سایت الابرار.
مدرس چهاردهی، مرتضی (1345)، شیخی‌گری، بابی‌گری، از منظر فلسفه، تاریخ، اجتماع، تهران: کتاب‌فروشی فروغی، چاپخانه ارژنگ.
نورمحمدی، مهدی (1393)،  شیخیه و بابیه در ایران، تهران: موسسه انتشارات نگاه.
واخ،یواخیم (1380)، جامعه‌شناسی دین، ترجمه جمشید آزادگان،تهران: نشر سمت.
واتزر، مالکوم (1381)، جامعه سنتی و جامعه مدرن، ترجمهمنصور انصاری، تهران: انتشارات نقش جهان.
وبر، ماکس (1392)، دین، قدرت، جامعه، ترجمه احمد تدین، تهران: نشر هرمس.
وبر،ماکس (1384)، اقتصاد و جامعه، ترجمه عباس منوچهری، مهرداد ترابی‌نژاد، مصطفی عمادزاده، تهران: نشر سمت.
وبر، ماکس(1392)، روش‌شناسی علوم اجتماعی، ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر مرکز، چاپ پنجم.
همیلتون، ملکم (1377)، جامعه شناسی دین، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: تبیان.
ورهرام، غلامرضا (1385)،  نظام سیاسی و سازمان‌های اجتماعی ایران در عصر قاجار، تهران: نشر معین.