هستی‌شناسی معتاد (نظریه شبکه روابط اجتماعی در اعتیاد)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

دانش آموخته پسادکتری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/jsi.2024.2037291.1736
چکیده
 این مقاله سعی دارد به این پرسش‌ها پاسخ بدهدکه معتاد چیست؟و چه عاملی باعث می‌شود که معتادان بهبودیافته، دربهبودی بمانند؟روش مطالعه پدیدارشناسانه و نظری است. داده‌ها با روش‌های کیفی و اسنادی-مطالعاتی جمع‌آوری شده‌اند. نمونه‌ها در مشاهده‌مستقیم جلسه‌های معتادان درحال بهبودیNA وکنگره60، جلسه‌های خانواده‌های معتادان در همسفران، نارانان و سیمانان، جلسه‌های گروه‌درمانی کلینیک‌ تخصصی ترک اعتیاد ثامن بودند. نمونه‌ها در مصاحبه‌عمیق معتادان بهبودیافته، روانشناسان‌بالینی، روانپزشکان ومددکاران ‌اجتماعی فعال در کمپ‌های چیتگر، ندای‎آرامش و وردیج و کلینیک‌های تخصصی ترک اعتیاد بودند. نتایج‌ تحقیق نشان می‌دهند که معتاد قبل از معتاد شدن «بیماری‌ذهنی‌اعتیاد» دارد و از رویارویی با زندگی می‌گریزد، به عبارتی او «کاهل» لویناس است. بر اساس نتایج تحقیق «نظریه ‌شبکه ‌روابط‌اجتماعی ‌در اعتیاد» را طرح کردیم. بر اساس این نظریه معتاد «بیماری‌ذهنی‌اعتیاد» را از شبکه روابط ‌اجتماعی معیوبی که در آن قرار داشته، کسب کرده‌است و برای ماندن دربهبودی باید در شبکه روابط‌ اجتماعی جایگزینی از معتادان بهبودیافته قرار بگیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


استراوس، انسلم و کروبین، جولیت (1390). مبانی پژوهش کیفی:فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای. ترجمه ابراهیم افشار، تهران: نشرنی.
امین الدوله، علی خان (1341). خاطرات سیاسی میرزا علی خان امین الدوله. بکوشش حافظ فرمانفرمائیان، تهران: انتشارات شرکت سهامی کتابهای ایران.
تویت، ریزو و یانگ، استین (1394). طرحواره‌های شناختی و باورهای بنیادین در مشکلات روانشناختی. ترجمه رضا مولودی و سیما احمدی. تهران: ارجمند.
جی، ریموند و برگر، میلتن (1395). اصول و روش‌های تغییر واصلاح رفتار. مترجمان شهناز محمدی، کبری جمشیدی.تهران:نشرارسباران.
دورکیم، امیل (1392). درباره‌ی تقسیم کار اجتماعی. ترجمه باقر پرهام، چاپ پنجم، تهران: نشر مرکز.
خانلرخان اعتصام الملک (1348). سفرنامه میرزاخانلرخان‌اعتصام‌الملک. به کوشش منوچهرمحمودی، تهران: مجهول.
سالور، قهرمان میرزا (1374). روزنامه خاطرات عین‌السلطنه. به کوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: انتشارات اساطیر جلد اول چاپ اول.
سجویک، پیتر (1388). دکارت تا دریدا مروری بر فلسفه‌ی اروپایی. ترجمه محمدرضا آخوندزاده، تهران: نشرنی. 
شیخ انصاری، مهین (1398). شبکه‌های اجتماعی مجازی و نظم اخلاقی گفت و گو در جامعه معاصر ایران. تهران: انتشارات جامعه‌شناسان با همکاری انتشارات روش شناسان، چاپ اول. الف
شیخ انصاری، مهین (1398). نظریه شبکه روابط اجتماعی در اعتیاد: معتاد از منظر لویناس. تهران:  انتشارات جامعه‌شناسان با همکاری انتشارات روش شناسان، چاپ اول. ب
شیخ انصاری، مهین (1402). سازوکارهای درمانی انجمن معتادان گمنام و کنگره60: شبکه روابط‌اجتماعی جایگزین برای معتادان درحال بهبودی. مجله مطالعات اجتماعی ایران (ویژه نامه تحلیل شبکه) دوره17، 3: 119- 152
کوپر، میک (1393). درمان‌های وجودی. ترجمه سیدمحمد کلانتر گوشه، تهران: انتشارات آوای نور.
لویناس، امانوئل (1388). کشف دیگری همراه با لویناس. ترجمه مسعود علیا، تهران: نشرنی.
لویناس، امانوئل (1392). از وجود به موجود، ترجمه مسعود علیا، تهران: نشر قفنوس.
مدنی، سعید قهفرخی (1390). اعتیاد در ایران. تهران: انتشارات ثالث: چاپ اول.
 ناتل، دانیل (1390). شناخت تیپ‌های شخصیتی. ترجمه افسانه شیخ الاسلام زاده، تهران: انتشارات عطائی.
ویلز، چارلز جیمز (1368). ایران در یک قرن پیش: سفرنامه دکتر ویلز. ترجمه غلامحسین قراگوزلو، تهران: اقبال. 
هایدگر، مارتین (1384). هستی و زمان. ترجمه سیاوش جمادی، تهران: ققنوس.
Sheikh Ansari, Mahin & Godarzi Mitra (2015). The Factors affecting the tendency of youth to consume marijuana in the age of pervasive media,  Amity Journal of Media & Communication Studies Copyright 2015 by ASCO 2015, Vol. 5, No. 1 – 2, 40-54