نوع مقاله : علمی

نویسندگان

1 هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه کاشان

2 هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور

3 دکتری جامعه‌شناسی بررسی مسائل اجتماعی دانشگاه کاشان

10.22034/jsi.2019.38567

چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت خشونت ساختاری در شهر سنندج و پیامدهای آن با روش نظریة زمینه‌ای انجام شد. مقوله‌هسته‌ای حرمان ‌نظام‌مند به‌عنوان نظامی القاء‌شده از محرومیتی بنیادین، فراگیر و همه جانبه کشف و معرفی شد. مطابق با روایت نظری به‌دست آمده، با تأثیرگذاری متقابل خشونت ساختاری در کنار شرایط زمینه‌ای و مداخله‌گر، راهبردهای فرد به‌شکل تلاش برای سازگاری، تغییر شرایط و یا انحراف ظاهر شده و در مقابل، جامعه به‌راهبردهای مقابله‌ای خود جهت کنترل افراد منحرف متوسل می‌شود. نتیجه آن، شکل‌گیری پیامدهای اقتصادی شامل تشدید فقر، بیکاری، گرسنگی و شرایط سخت معیشتی و پیامدهای اجتماعی شامل طرد اجتماعی، گرایش به‌تکرار جرم و آسیب‌دیدگی خانواده است که در چهارچوبی ازحرمان نظام‌مند عمل می‌نمایند. بنابراین، عاملیت فرد و تلاش او برای واکنش درمقابل خشونت ساختاری عملاً به‌عاملی  تبدیل می‌گردد که ساختار، خشونت خود را شدیدتر و گسترده‌تر ازگذشته اعمال نماید.
 
 

کلیدواژه‌ها

آزاد ارمکی، تقی و مهری بهار (1377)، بررسی مسائل اجتماعی ایران، تهران: موسسه نشر جهاد، چاپ اول.
استراوس، انسلم و جولیت کربین (1394)، مبانی پژوهش کیفی، فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای، ترجمه ابراهیم افشار، تهران، نشر نی.
تقوایی، مسعود و شاهیوندی احمد (1389)، پراکنش خدمات بهداشتی و درمانی در شهرستان‌های ایران، فصلنامة علمی - پژوهشی رفاه اجتماعی، سال دهم، شماره 39: 33-54.
ژیژک، اسلاوی (1389)، پنج نگاه زیرچشمی به‌خشونت، ترجمة علیرضا پاکنهاد، تهران: نشر نی.
سجادی، حمیرا (1382)، "بررسی عوامل مرتبط با خشونت شوهران علیه زنان در خانواده در مراجعین به‌دادگاه خانواده شهر تهران"، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.
صدیق سروستانی، رحمت الله (1386)، آسیب شناسی اجتماعی (جامعه­شناسی انحرافات اجتماعیتهران: نشر سمت، چاپ اول.
عینیان، مجید و داوود سوری (1395)، "فقر و نابرابری، رفتار پس انداز خانوار، تورم دهکها،" طرح پژوهشی، موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی ریاست جمهوری.
فتاحی، سجاد؛ نسترن رفیعی و جلال چغازردی (1395)، مسأله شناسی راهبردی در استان کردستان، مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری.
فلیک، اووه (1392)، درآمدی بر روش تحقیق کیفی، ترجمه ‌هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
مرصوصی، نفیسه؛ رحمت اله فرهودی و سید علیرضا لاجوردی (1394)، کیفیت‌زندگی فرهنگی و اجتماعی در شهرهای ایران، دو فصلنامه پژوهش‌های بوم­شناسی شهری، سال ششم، شماره 2، پیاپی 12، پاییز و زمستان: 96-79.
مرکز آمار و اطلاعات راهبردی، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی (1397)، رتبه‌بندی شاخص‌های منتخب نیروی کار شهرستان‌های کشور به‌تفکیک مناطق شهری و روستایی،تهران، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی.
مرکز آمار ایران (1396)، چکیده نتایج طرح آمارگیری نیروی کار تابستان 1396، دفتر جمعیت، نیروی کار و سرشماری.
مکرونی، گلایول و کیومرث ایراندوست و کیومرث حبیبی (1394)، ارزیابی کیفیت زندگی در مرکز شهر سنندج، مطالعات محیطی هفت حصار، شماره سیزدهم، سال چهاردهم، پاییز : 5-18.
نظم فر، حسین؛ علی عشقی و سعیده علوی (1396)، بررسی وضعیت رقابت پذیری اقتصادی شهرهای ایران، فصلنامه علمی- پژوهشی اقتصاد و مدیریت شهری، شماره 5، 23-38.
Bourgois, Philippe (2010), Recognizing Invisible Violence: A Thirty-Year Ethnographic Retrospective‟ Pp 17-45. in Barbara Rylko-Bauer, Linda Whiteford, and Paul Farmer, eds., Global Health in Times of Violence .Santa Fe, NM: School of Advanced Research Press.
Burns, Jonathan Kenneth (2010), Structural violence and schizophrenia: psychosocial, economic and cultural impacts on the onset of psychosis, Submitted in fulfillment of the degree Doctor of Philosophy in the Nelson R Mandela School of Medicine, University of KwaZulu-Natal, South Africa.
Christie, D. J, Wagner, R. V., & Winter, D. A. (2001), Peace, Conflict, and Violence: Peace Psychology for the 21st Century, Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall.
Darrin Hodgetts, Kerry Chamberlain, Shiloh Groot and Yardena Tankel (2013), Urban Poverty, Structural Violence and Welfare Provision for 100 Families in Auckland, Urban Studies, published online 23, DOI: 10.1177/ 0042098013505885.
Earle, Benjamin (2016),  Poverty, Structural Violence, and Harm in Ontario, Thesis Submitted in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Arts in The Faculty of Social Science and Humanities,  University of Ontario Institute of Technology.
Farmer PE, Nizeye B, Stulac S, Keshavjee S (2006), Structural Violence and Clinical Medicine. PLoS Med 3(10): e449. doi:10.1371/ journal. pmed. 0030449.
Farmer, Paul (2004), Anthropology of Structural Violence, Current Anthropology, 45(3): 305-325.
Galtung, Johan (1969), Violence, Peace, and Peace, Research Journal of Peace Research. 6(3): 167-191.
Galtung, Johan. (1975), “Is Peaceful Research Possible: On the Methodology of Peace Research.” Pp. 263–79 in Peace, Research, Education, Action: Essays in Peace esearch.Vol. 1, edited by Johan Galtung. Copenhagen: Christian Ejlers.
Herrick,  Clare (2015), Structural violence, capabilities and the experience of alcohol in Cape Town, Contested Development Working Paper Series Department of Geography, King’s College London, Paper 71.
Ho, Kathleen (2007), Structural Violence as a Human Rights Violation, Essex Human Rights Review 4(2): 1-17.
Hoivik, Tord. (1977), The Demography of Structural Violence, Journal of Peace Research 14(1): 59-73.
Huot, Danielle and Pain, Adam (2016), Structural Violence in Afghanistan: Evidence from Herat and Kandahar, Paper to DSA Panel on ‘Power, Politics and Development in Afghanistan’, Oxford, September 2016.
James, Susan et all (2003), The Violent Matrix: A Study of Structural, Interpersonal, and Intrapersonal Violence Among a Sample of Poor Women, American Journal of Community Psychology, Vol. 31 p: 129-141.
Lane, D. Sandra et all (2008), Structural violence, urban retail food markets, and low birth weight, Health and Wellness, Syracuse University, New York 13244 1230, USA, Health & Place 14 (2008) 415–4.
Mary Dwyer, Kathleen (2012), Consequences of the American Dream: The Impacts of Structural Violence on Honduran Migration to the United States, thesis for the Master of Arts degree in the Conflict and Dispute Resolution Program, University of Oregon, June.
Montesanti, Stephanie Rose, Thurston Wilfreda (2015),  Mapping the role of structural and interpersonal violence in the lives of women: implications for public health interventions and policy, Women's Health,  15, DOI 10.1186/s12905-015-0256-4.
Morgan, Karen and Suruchi Thapar Björkert. (2006), “‘I’d Rather You’d Lay Me on the Floor and Start Kicking Me’: Understanding Symbolic Violence in Everyday Life.”Women’s Studies International Forum, 29:441–52.
Piero P. Giorgi (2007), countering with nonviolence the pervasive structural violence of everyday life — the case of three small Italian townships, in Encyclopedia of Life Support Systems (EOLSS), Developed under the auspices of the UNESCO, Eolss Publishers, Oxford.
Roberts, Jane H. (2009),  Structural violence and emotional health: a message from Easington, a former mining community in northern England, Anthropology & Medicine, Vol. 16, No. 1, April, 37–48.
Rowson M (2012), Violence and development, in Structural violence and the underlying causes of violent conflict (Salvage J, Rowson M, Melf K and Sandoy I eds, 2012) Medical Peace Work course 4.
Sullivan, Christopher Barrett (2013), Ethnic Inequality in China: Structural Violence, Educational Stratification, and the Rural Household Income Gap, Doctor of Philosophy dissertation, University of California, Berkeley.
Winter, Deborah Du Nann and Dana C. Leighton. (2001), “Structural Violence: Introduction.” Pp. 99–101, in Peace, Conflict, and Violence: Peace Psychology for the 21stCentury, edited by Daniel J. Christie, Richard V. Wagner, and Deborah Du Nann Winter. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall.