نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

2 گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

10.22034/jsi.2023.557359.1601

چکیده

شاید بزرگ‌ترین پیکار در مقام نقد دوران پهلوی برای دیگری‌ها(کُردها)، پیکار برای احقاق حق به یادآوردن حضور خود در تاریخ باشد . از این رو روایت و بازگو کردن مناطق کُردنشین بیش از هر زمان دیگری در نسبت با حکومت پهلوی و وقایع آن دوران ضرورت یافته است. پرسش جامعه شناختی اساسی این پژوهش این است که حکومت پهلوی اول با هدف مدرنیزاسیون ایران یا به تعبیری ترویج ناسیونالیسم باستان‌گرا و به میانجیِ مکانیسمی تحت عنوان آشتی با گذشته خاطره را از سوبژکتیویتة دیگری‌هایش(کردها) زدوده است. هدف از این پژوهش پیوندی دوباره با گذشته‌ای است که پیوستگیِ میان دیگری‌ها را بازیابی و احیا می‌کند. مکانیسم‌هایی که این پژوهش به مثابة منطق درونی فرایند انهدام خاطره بازشناخته است شامل دیالکتیک ابداع سنت و انهدام خاطره کُردها، دیالکتیک آموزش و سوژه/ابژه کُردها، جغرافیای تخیلی و انهدام خاطره/ مکان کُردها،تروما و تاریخ سکوت کُردها

کلیدواژه‌ها

اشرف، احمد (1359)، هویت ایرانی­در ایرانیان خارج از کشور، جلد دوم، سنت و تجدد، به­کوشش اکبرگنجی، تهران: بولتن فرهنگی­معاونت امور بین الملل وزارت ارشاداسلامی.
آخوندزاده، میرزافتحعلی (1355)، مقالات فارسی، به کوشش حمید محمدزاده، تهران: نگاه.
آشنا، حسام الدین (1388)، از سیاست تا فرهنگ، سیاست­های­فرهنگی­دولت در ایران(1304-1320)، تهران: سروش.
بلیکی، نورمن (1392)، استراتژی­های­پژوهش­اجتماعی، هاشم آقابیگ­پوری، تهران: جامعه­شناسان.
بنتون، تد؛ کرایب، یان (1386)، فلسفه­علوم اجتماعی: بنیادهای­فلسفی­تفکر اجتماعی، شهناز مسمی­پرست و محمود متحد، تهران: آگه.
تاجیک، محمدرضا (1379)، روشنفکر ایرانی ­و معمای­ هویت­ ملی، فصلنامه مطالعات ملی، سال 2، شماره 5، صص176-159.
جوادی­یگانه، محمدرضا؛ برزو، سپیده؛ شهیدی (1395)، سیاست خاطره در فضای­شهری: مطالعه موردی ­موزه­های تأسیسی­ پس از انقلاب در شهر تهران، فصلنامه مطالعات فرهنگ-ارتباطات، سال 17، شماره 34، تابستان 1395، صص190-170.
خالق­پناه، کمال؛ سنایی، علی(1398)، مدرنیته و صورت­بندی­گفتمانی­سیاست فرهنگی، فصلنامه جامعه­شناسی کاربردی، سال 31، شماره پیاپی79، شماره 3، پاییز 1399، صص74-57.
دلفانی، محمود (1382)، اسناد سازمان پیشاهنگی ­در ایران در دوره رضاشاه، تهران: سازمان اسناد و کتابخانه ­ملی جمهوری­اسلامی ایران.
رسولی، حسین (1397)، تاریخ­نگاری­ناسیونالیستی­دوره رضاشاه و تأکید بر پیوستگیِ­نژادی­کردها و ایرانیان، دوفصلنامه علمی-پژوهشی تاریخ­نگری ­و تاریخ­نگاری ­دانشگاه الزهرا، سال28، دوره جدید، شماره 22، پیاپی107، پاییز و زمستان 1397، صص 59-39.
رسولی، حسین؛ دهقانی، رضا؛ کریمی، علیرضا (1395)، سیاست زبانی­پهلوی ­اول در کردستان و پیامدهای­آن، مطالعات تاریخ فرهنگی؛ پژوهش­نامه انجمن ایرانی تاریخ، سال8، شماره 30، زمستان 1395، صص 95-76.
رسولی، حسین؛ دهقانی، رضا؛ کریمی، علیرضا (1396)، جشن­های­دوران رضاشاه؛ اهداف و دستاوردهای­آن در کردستان، دوفصلنامه علمی-پژوهشی، تاریخ­نامه ایران بعد از اسلام، سال 8، شماره 15، پاییز و زمستان1396، صص62-37.
رسولی، حسین؛ دهقانی، رضا؛ کریمی، علیرضا (1396)، واکنش اهالی­کردستان به گسترش آموزش نوین در دوره دوره­رضاشاه، پژوهش­نامه تاریخ­های محلی ایران، سال6، شماره اول پیاپی 11، صص 162-149.
رضاشاه کبیر(1305)، سفرنامه مازندران، تهران: مرکز پژوهش و نشر فرهنگ سیاسی دوران پهلوی.
رنجبر، محمدعلی(1394)، کشف حجاب در فارسی، برنامه و مقاومت­ها (بررسی­اسنادی)، گنجینه اسناد، دوره 25، شماره 3.
روزنامه ایرانشهر (1302)، شماره 3. 
روسک، جوزف و رول واران (1355)، مقدمه­ای­بر جامعه­شناسی، بهروز نبوی؛ احمد کریمی، تهران: کتابخانه فروردین.
صلاح، مهدی (1384)، کشف حجاب، زمینه­ها، واکنش­ها و پیامدها، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی.
ضیائی، شیخ رئوف (1367)، یادداشت­هایی ­از کردستان، به اهتمام عمر فاروقی، ارومیه: صلاح الدین ایوبی، مرکز نشر فرهنگ و ادبیات کردی.
فوکو؛ میشل (1395)، خاستگاه هرمنوتیک خود، ترجمة نیکوسرخوش؛ افشین جهان­دیده، تهران: نشر نی.
کرمانی، آقاخان (1389)، آینه­سکندری، به اهتمام علی اصغر حقدار، تهران: چشمه.
محمدعلی، اکبری (1393)، تبارشناسی­هویت جدید ایرانی (قاجاریه و پهلوی اول)، تهران: علمی فرهنگی.
ملک­زاده، توحید (1388)، آذربایجان در اوایل دوره پهلوی، براساس گزارش محرمانه سال 1927 به ارتش ترکیه، تهران: نشر اختر.
وبر، ماکس (1390)، روش­شناسی­علوم اجتماعی، حسن چاوشیان، تهران: مرکز.
وطن­دوست، غلامرضا؛ سیمین، فصیحی؛ زهرا، حامدی(1388)، نمودهای­ناسیونالیسم در کتاب­های­درسی­تاریخ دوره پهلوی­اول، تاریخ­نگری و تاریخ­نگاری، شماره1.
هدایت، حاج مهدی­قلی (1385)، خاطرات و خطرها، توشه­ای از تاریخ شش پادشاه و گوشه­ای از دوره زندگی من، چاپ ششم، تهران: زوار.
یاسمی، رشید (1317)، تاریخ ایران،  پنجم و ششم ابتدایی، تهران: مجلس.
کوپر، هریس ام (1385)، پژوهش­ترکیبی: راهنمای ­بررسی ­متون پژوهشی، محمدعلی حمید رفیعی، تهران: دفتر پژوهش­های فرهنگی.
اسناد:
سازمان اسناد و کتاب­خانه ملی، شناسه سند: 298/290، شماره بازیابی: 12/1/298.
-----------------------، شناسه سند: 243/293.
---------------------- ، شناسه سند: 3592/26465.
---------------------- ، شناسه سند: 28753/297.
---------------------- ، شناسه سند: 23059/297.
---------------------- ، شناسه سند: 6542/290.
---------------------- ، شناسه سند: 25426/297.
---------------------- ، شناسه سند: 23062/297.
---------------------- ، شناسه سند: 293005525.
---------------------- ، شناسه سند: 141/183.
---------------------- ، شناسه سند: 1450804.
---------------------- ، شناسه سند: 888/297/91.
------------------- ، شناسه سند: 73685/4084.
------------------- ، شناسه شند: 16558/1803.
------------------- ، شناسه سند: 668037/1852.
------------------- ، شناسه سند: 30736/94162.
------------------- ، شناسه سند: 17432/3820.
------------------- ، شناسه سند: 90323/3128.
------------------- ، شناسه سند: 12383/37531.
------------------- ، شناسه سند: 28531/9801.
------------------- ، شناسه سند: 101203/32903.
------------------- ، شناسه سند: 10287/20310.
------------------- ، شناسه سند: 9801/ 28531.
------------------- ، شناسه سند: 2582/230.
------------------- ، شناسه سند: 15976/240.
------------------- ، شناسه سند: 9611/293/99.
------------------- ، شناسه سند: 72533/310.
------------------- ، شناسه سند: 12106/293/97.
------------------- ، شناسه سند: 3662/291.
------------------- ، شناسه سند: 189/260.
------------------- ، شناسه سند: 40877/93415.
روزنامه­ها:
ایران­شهر، 1302، شماره: 3.
------- ، سال2، شماره 7: ص 388.
------- ، سال2، شماره 8: ص 438.
اطلاعات، 1313، شماره: 2420.
------ ، 1313، شماره: 2312.
------ ، 1313، شماره: 2313.
------ ، 1313، شماره: 2433.
------ ، 1314، شماره: 2721.
------ ، 1314، شماره: 2722.
------ ، 1314، شماره: 2723.
------ ، 1314، شماره: 2677.
------ ، 1314، شماره: 2735.
------ ، 1314، شماره: 2736
------ ، 1315، شماره: 2741.
------ ، 1315، شماره: 3059.
------ ، 1316، شماره: 264.
------ ، 1318، شماره: 2737.
------ ، 1318، شماره: 2738.
------ ، 1318، شماره: 4069.
کاوه، دوره جدید، سال دوم، شماره 1: ص 2.
Ahmed, J. U. (2010), “Documentary Research Method: New Dimensions” Indus Journal of Management and Social Sciences. Volume 4. Pp. 1-14.
Auster. Paul(1982), “ The Invention of Solitude” London: Faber and Faber, 1982, p.138.
Auster. Paul(1987), “In the Country of last Things” London: Faber and Faber, 1987, p.5.
Auster. Paul(2001), “ What Happens to History: The Renewal of Ethics in Contemporary Thought” London and New York: Rout ledge, 2001, p. 123.
Braun. Rudolf (1965), “Sozialer und Kultureller Wandel in Einem Liidlichen Industriegebiet im 19und 20. Jahrhundert, eh. 6.
Caruth. Cathy (1995), “Trauma: Explorations in Memory” Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press, 1995, p.4.
Edward W. Said, “After the last sky: Palestinian Lives, New York, 2002, pp.50-70.
Edward W. Said, “conspiracy of praise” and G.Finkeltein, “Disinformation and Palestine question”, New York, 2000, pp.23-31, 33-69.
Flick. U; E. Von Kardorff; I. Steinke (2004), “A Companion to Qualitative Research” Translated by Bryan Jenner. London: Sage.
Gilloch, G and Kilby, J (2005), “Trauma and Memory in the city” London: Rout ledge.
Hobsbwam. E (1983), The Invention of Tradition, Cambridge University press.
Kracauer. Siegfried (1987), “strassen in Berlin und Anderswo” Berlin: Das Arsenal Verlage, 1987: pp.16-17.
Nora, P. (1996a), Realms of Memory, Vol. translation. A. Goldhammer, pp. 1-20, New York: Columbia University Press.
Nora, P. (1996b) Generation introduction: between memory and history, in P. Nora: 499-531. New York: Columbia Press.
Ranger. Terence (1983), “mass producing tradition” Cambridge University press: pp. 220.
Schama. Simon (1995), “Landscape and Memory” New York, 1995, p.30.
Stewart, D. and M. Kamise (1984), “Secondary Research: Information Sources and Methods” CA: Sage.
Theodor W. Adorn, “Was bedeutet: Aufarbeitung der vergangenhei” Frankfurt am Main, 1963; Translation copyright 1968 by Geoffrey Hartman.
Walter. Benjamin (1973), “Illumination” London: Collins, 1973: p. 204.
Walter. Benjamin (1985), “One Way Street and Other Writings” London: Verso, 1985, p. 343.
Williams. Raymond (1973), “The Country and the city” London, p.50.
Zinn. Howard (1980), “A People history of the united states” New York, 1980.
Zinn. Howard (1998), “The massacres of history”. The Progressive 1998: pp. 17-20.
Scott. J (1990), “A Matter of Record-documentary Sources in Social Research”. Cambridge: Polity.
Tesch. R (1990), “Qualitative Research: Analysis Type and Software Tools”. New York: Falmer.