وطن آنِ دیگری: روایتی از اشتیاق به مهاجرت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان، اصفهان ، ایران

چکیده
به دنبال اهمیت مطالعه مهاجرت به مثابه یک امکان در ادبیات متأخر مهاجرت، مفاهیمی چون «اشتیاق به مهاجرت» و «اشتیاق به ماندن» مورد توجه قرار گرفت. اشتیاق به مهاجرت اولویت مهاجرت نسبت به ماندن تعریف شده  است که در روایت زندگی‌نامه‌ای‌ افراد برساخت می‌شود.  بر این اساس در این مطالعه سعی کرده‌ایم با بهره‌گیری از روایت‌پژوهی و انجام مصاحبه روایی با تعدادی از مهاجران بالقوه، اشتیاق آن‌ها به مهاجرت را توصیف و تفسیر نماییم. مشارکت‌کنندگان به شیوه هدفمند از بین جوانان 20 تا 40 سال ساکن در شهر اصفهان انتخاب شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مضامین اشتیاق به ترک وطن در روایت زندگی‌نامه‌ای مشارکت‌کنندگان در سه بخش نقاط عطف، پیشاروایت‌ها و دلایل پیش‌نگرانه قابل برساخت است. نقاط عطف، اغلب با تفسیر راوی از کنش یا رخدادی مشخص در گذشتة زندگی‌نامه‌ای‌اش شکل می‌گیرد که لحظه‌های سرنوشت‌ساز تصمیم او به مهاجرت بوده است؛ این کنش‌ها و رخدادها، شوق‌واره او را به پیش می‌برد و به سایر پیشاروایت‌ها یا دلایل برای مهاجرت منجر می‌شود. پیشاروایت‌ها، دیگر دلایل مشتاقان برای ترک وطن است که از بازاندیشی در سایر تجارب شخصی یا دانش و آگاهی‌‌شان نسبت به زمینه‌ای که در آن زندگی می‌کنند برساخت می‌شود. دلایل پیش‌نگرانه نیز در ادامه عقلانیت عملی مشتاقان به مهاجرت، توصیف کننده پیش‌بینی آینده زندگی در کشور مقصد یا آینده زندگی در سرزمین مادری‌ است.

کلیدواژه‌ها


بژه، دیوید ام (1388).تحلیل روایت و پیشاروایت:روش های روایی در تحقیقات اجتماعی، ترجمه حسن محدثی، تهران:وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
رصدخانه مهاجرت (1398).نمایه مهاجرتی ایران.شماره اول
رصدخانه مهاجرت ایران (1400).سالنامه مهاجرتی ایران، تهران:ریاست جمهوری، معاونت علمی و فناوری، مرکز ارتباطات و اطلاع‌رسانی، دانش‌بنیان فناور
رصدخانه مهاجرت ایران .(1401).سالنامه مهاجرتی ایران، تهران:پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف
سازمان مدیریت و برنامهریزی استان اصفهان (1397).بررسی جریانات مهاجرتی استان اصفهان، تهران:سازمان برنامه و بودجه کشور، مرکز اسناد، مدارک و انتشارات
Bates, J A .(2004).Use of narrative interviewing in everyday information behavior research, Library & Information Science Research, Vol.26, No.1, 15–28
Callard, A (2018).The agency of becoming,oxford university press
Carling, J (2001).Aspiration and ability in international migration Cape Verdean experiences of mobility and immobility, Thesis submitted in partial fulfilment of the Cand.Polit.degree in Human Geography.Department of Sociology and Human Geography, University of Oslo
Carling, J (2002).Migration in the Age of Involuntary Immobility:Theoretical Reflections and Cape Verdean Experiences.Ethnic and Migration Studies, Vol.28, No.1, 5-42
Carling, J.Collins, F L (2018).Aspiration, desire and drivers of migration, Ethnic and Migration Studies, Vol.44, No.6, 909-926
Carling, J; Schewel, K (2018).Revisiting aspiration and ability in international migration, Journal of Ethnic and Migration Studies, Vol.44, No.6, 945–963
Collins.F.L (2017).Desire as a theory for migration studies:temporality, assemblage and becoming in the narratives of migrants, Ethnic and Migration Studies, Retrieved from https://www.tandfonline.com/
De Haas, H .(2010).The Internal Dynamics of Migration Processes.A Theoretical Inquiry, Ethnic and Migration Studies, Retrieved from https://www.tandfonline.com/
De Haas, H .(2021).A theory of migration:the aspirations capabilities framework, Comparative Migration Studies, Retrieved from https://doi.org/10.1186/s40878-020-00210-4
Hage, Gh (2009).Waiting Out the Crisis:On Stuckedness and Governmentality, Melbourne University Press
Hart, C S (2016).How Do Aspirations Matter?, Journal of Human Development and Capabilities, Vol.17, No.3, 324–341
Riessman, C K (2008). Narrative Methods for the Human Sciences, SAGE Publications
Ruthellen, J ; Lieblich, A; McAdams D P (2003).Up Close and Personal:The Teaching and Learning of Narrative Research, Washington, DC :American Psychological Association
Scheibelhofer, E (2018).Shifting migration aspirations in second modernity, Ethnic and Migration Studies, Vol.44, No.6, , 999–1014
Van Meeteren, M (2012).Living Different Dreams:Aspirations and Social Activities of Irregular Migrants in the Low Countries, Ethnic and Migration Studies, Vol.38, No.10 , 1643-1659