تبیین جامعه شناختی احساس نابرابری اجتماعی - اقتصادی در بین شهروندان اصفهانی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی گروه‌های اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22034/jsi.2024.555505.1591
چکیده
مردم جامعه بیشتر از آنکه از نابرابری واقعی رنج ببرند، از احساس ذهنی یا نابرابری ادراک شده رنج می‌برند. برای تبیین موضوع، در این پژوهش به دنبال بررسی عوامل اجتماعی موثر بر احساس نابرابری‌های اجتماعی بوده و سعی کردیم به این پرسش پاسخ دهیم: عوامل اجتماعی موثر بر احساس نابرابری اجتماعی در شهر اصفهان کدامند؟ این تحقیق از نظر کنترل شرایط پژوهش از نوع روش ترکیبی یا آمیخته(پیمایشی و نظریه زمینه ای) است. جامعه آماری بررسی حاضر کلیه شهروندان 18 سال و بالاتر ساکن شهر اصفهان هستند. حجم نمونه برطبق فرمول کوکران 400 نفر بوده است که با روش نمونه‌گیری تصادفی متناسب با حجم انتخاب شدند. داده‌ها با پرسشنامه پژوهشگر ساخته‌ای متشکل از 28 گویه برای متغیرهای مستقل و18 گویه برای احساس نابرابری اجتماعی(متغیر وابسته) جمع آوری شد. تامین روایی سوالات پرسش نامه از طریق روش اعتبار صوری انجام شد و برای اطمینان از کیفیت ابزار، پژوهشگر با دو ملاک پایایی و اعتبار اقدام به بررسی آن کرد. برای بررسی پایایی از پایایی بازآزمایی استفاده شد که میزان 99 درصد پایایی بدست آمده حاکی از پایایی بسیار بالای ابزار بود. برای بررسی اعتبار، از اعتبار محتوا(برطبق فرمول سن اچ لاوشه - ضریبCVR) استفاده شد که ضریب CVR معادل 68 درصد بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری تحلیل واریانس یک سویه و آزمون تی مستقل، استفاده شد. بر اساس نتایج بدست آمده، تفاوت معناداری بین احساس نابرابری اجتماعی و متغیرهای فرصت‌های اجتماعی، محدوده جغرافیایی و برنامه‌های رسانه‌ای وجود دارد. اما بین احساس نابرابری اجتماعی و متغیرهای قومیت، دین، پایگاه‌های اجتماعی و سطوح تحصیلات، تفاوت معناداری وجود ندارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


برلین، آیزایا؛ ریشه‌های رومانتیسم، ترجمه: عبدالله کوثری، انتشارات ماهی، 1386.
بیراوند، علی؛ (1391). مقاله نظریه قشربندی اجتماعی(مروری بر آراءجامعه شناسان کلاسیک ومدرن) http://bayran.blogfa.com.
تامین، ملوین ماروین؛ (1379)، جامعه شناسی قشربندی و نابرابری‌های اجتماعی نظری، ترجمه عبدالحسین نیک گهر، تهران: نشر توتیا.
شارون، جوئل؛ ده پرسش از دیدگاه جامعه شناسی، ترجمه: منوچهر صبوری، نشر نی، 1379.
حمیدیان، اکرم؛ زاهدی، محمدجواد؛ ملکی، امیر؛ انصاری، امیر؛ (1394)، مقاله بررسی رابطه نابرابری‌های اجتماعی اقتصادی و طرد اجتماعی گروه ها.دو فصلنامه پژوهش‌های جامعه شناسی معاصر سال چهارم، شماره 6، بهار و تابستان.
ذاکرهنجنی،ح؛ (1386).نابرابری درآمدی درایران.فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی،سال ششم، شماره24.
ربانی، ر؛ انصاری، ا ؛ (1385).جامعه شناسی قشرها ونابرابری‌های اجتماعی.اصفهان:انتشارات سمت.
ریتزر، جورج؛(1921)، نظریه‌های جامعه شناسی ترجمه هوشنگ نایبی، نشر نی، 1393.
میرزایی، خلیل؛(1395)،کیفی پژوهی، پژوهش پژوهشگری وپژوهش نامه نویسی، تهران: نشرفوژان.
توسلی، غلامعباس؛(1369). ده مقاله در جامعه شناسی دینی و فلسفۀ تاریخ: انتشارات قلم.
ریزمن،  لئونارد؛ انگویا، ماریانواف؛(1388)، جامعه شناسی قشرها و نابرابری‌های اجتماعی، ترجمه محمدقلی پور، مشهد، نشر آوای کلک.
زاهدی، محمدجواد؛(1385)، توسعه و نابرابری، تهران: انتشارات مازیار.
سیدمن، استیون؛(1386)، کشاکش آراء در جامعه شناسی، ترجمه هادی جلیلی، تهران: نشر نی.
سینچکام، هیمن و دیگران؛(1381)، جامعه شناسی قشرها و نابرابری‌های اجتماعی، ترجمه جوادافشار کهن، تهران: نشر نیکا.
شکوری، علی؛ (1383)، مقاله نظریات نابرابری های اجتماعی. فصلنامه آموزش علوم اجتماعی، دوره هشتم، شماره یک، پائیز.
شیانی، ملیحه؛(1384)، فقر، محرومیت و شهروندی در ایران، فصلنامه رفاه اجتماعی، سال پنجم، پاییز، شماره 11.
عبدی، عباس؛(1399). مقاله نابرابری؛ مارگرسنه‌ای که دم خودرا می‌خورد،خبرگزاری تسنیم،30شهریور.
علمداری، جهانگیر؛(1380). موانع نشانه شناختی گفتگوی تمدن ها، مرکر بین المللی گفتگوی تمدن ها، چاپ اول 1380، تهران.
فیتز پتریک، تونی؛(1382)، نظریه‌های رفاه جدید، ترجمه هرمز همایون پور، تهران: موسسه عالی پژوهش تأمین اجتماعی.
فیروزآبادی سیداحمد؛ صادقی، علیرضا؛(1392)، طرد اجتماعی؛ رویکردی جامعه شناختی به محرومیت، تهران: انتشارات جامعه شناسان.
کمالی، علی؛(1385)، مقدمه‌ای بر جامعه شناسی نابرابری‌های اجتماعی، تهران: انتشارات سمت.
گرب، ادوارد، ج؛(1381)، نابرابری اجتماعی: دیدگاه‌ها و نظریه پردازان کلاسیک و معاصر، مترجمان: محمود سیاهپوش و احمدرضا غروی زاد، چاپ سوم، انتشارات نشر معاصر.
گیدنز، آنتونی؛(1373)، جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
لهسایی زاده، ع؛ (1377). نابرابری و قشربندی اجتماعی. شیراز: انتشارات دانشگاه شیراز.
نوابخش، فرزاد؛ خادم، رسول؛(1390)، مقاله بررسی عوامل بنیادین و مؤثر در شکل گیری روابط و مناسبات قومی در جامعه ایران. مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال چهارم/شماره اول/زمستان.
وفایی، زینب؛ عسکری زاده، قاسم؛ رحمتی، عباس؛(1390). مقاله رابطه هیجان خواهی، شوخ طبعی و نگرش دینی با اضطراب مرگ، فضلنامه روانشناسی دین سال چهارم، شماره سوم، پاییز١٣٩٠.
هورست، چارلز ای؛ (1941)، نابرابری اجتماعی: انواع، علل و پیامدها. مترجم علی شکوری. تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات، 1396.
Atkinson, A. B. and Hills, J. (1998), Exclusion, employment and opportunity CASE paper, Centre for Analysis of Social Exclusion, London School of Economics and Political Science, London, UK.
Blackburn, R. M. and Jarman, J. (2006), Gendered Occupations: Exploring the Relationship between Gender Segregation and Inequality, International Sociology 2006 21: 289.
Bottero, W. (2005), Stratification, Social Division and Inequality, Routledge, London and New York.
Card, D. and Steven, R. (2013), Immigration, poverty and socioeconomic inequality, New York, Russell Sage Foundation.
Chakravarty, S. R. (2009), Inequality, Polarization and Poverty Advances in Distributional Analysis, Economic Studies in Inequality, Social Exclusion and Well- Being Springer Press.
Dowling, M. (1999), Social Exclusion, Inequality and Social Work, Social Policy & Administration issn Vol. 33, No.3, September,245-261.
Grusky, D. B. (2008), Social Stratification, Class, Race and Gender in Sociological Perspective, USA, Westview Press.