تحلیل «اخلاق توسعه» براساس مقایسه مفاهیم «مسئولیت انسانی» و «قابلیت»، در آراء علی شریعتی و آمارتیا سن

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 استاد علوم سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

10.22034/jsi.2026.2057280.1779
چکیده
بر اساس آراء نظریه‌پردازانِ «اخلاق توسعه»، اقتصاد باید تابع اهداف فرهنگی باشد. اندیشمندان این نحله‌ی فکری، براین باورند که توسعه باید به‌گونه‌ای اتخاذ شود که ساختارهای محلّی و فرهنگی ویران نشوند. با توجه به‌چالش‌های اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی، ضروری است که مفهوم توسعه از منظر اخلاقی مورد کنکاش قرار گیرد. در این پژوهش، ابعاد اخلاق توسعه در آراء علی شریعتی و آمارتیا سن مورد تحلیل قرار گرفته است. شریعتی با تمرکز بر مسئولیت انسانی و تأکید بر هویت فرهنگی، ناقد ساختارهای موجود بوده و برعدالت اجتماعی در توسعه تأکید دارد. از سوی دیگر، سن با مفهوم قابلیت و تأکید بر توانمندسازی، به‌دنبال اخلاقی‌سازی اقتصاد در زمینه توسعه انسانی است. گرچه هر دو اندیشمند بر اراده انسانی و قابلیت‌های انسان تأکید دارند، تعاریف متفاوت آن‌ها از مسئولیت در هدایت توسعه، از مهم‌ترین تفاوت‌های اندیشه‌ این دو به شمار می‌رود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 19 آبان 1405