مسئله‌مندی مهارت‌آموزی: خوانش نظری و انتقادی

نویسنده

استادیار گروه جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی

10.22034/jsi.2020.244322

چکیده

مهارت‌آموزی به عنوان یک رویکرد جدید به‌ویژه در نظام آموزشی مطرح و این­گونه تلقی شده است که آموزش مهارت ابزار توسعه و پیشرفت کشور است و مهارت‌آموزی باید به موضوع اصلی تبدیل شود. رویکردی که در متون تجربی و سیاست­گذاری غالب است طبیعی و بدیهی انگاشتن مهارت‌آموزی است و کمتر به مسئله‌مندی آن توجه شده است. هدف اصلی این پژوهش  شناخت مسائل و چالش‌های نظری و بنیادی مهارت‌آموزی و گفت­وگوی انتقادی منتقدان و مخالفان آن است تا ابعاد جدیدتری از آن آشکار شود. با مرور نظامند و مطالعة و بررسی انتقادی سنت‌های نظری متعدد، مسائل و چالش‌های آموزش مهارت به بحث و بررسی گذاشته شده است. مسائل بنیادی مطرح شده در حوزه مهارت‌آموزی عبارتند از: مهارت‌زدایی از نیروی کار (تباهی کار)، دانش ضمنی و امکان‌ناپذیری برنامه‌ریزی برای آموزش آن و مهارت به‌مثابه بازتولید نابربرای­های موجود.
 
 

کلیدواژه‌ها


ابراین، مارتین و پنا، سو (1397)، نظریه‌پردازی رفاه (روشنگری و جامعه مدرن)، ترجمة رضا صفری شالی و فرهاد بزرافکن، تهران: انتشارات دانشگاه خوارزمی.
اسمیت، فیلیپ  (1383)، درآمدی بر نظریة فرهنگی، ترجمه حسن پویان، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
آویارد، هلن (1390)، چگونه یک تحقیق مروری انجام دهیم، ترجمه پوریا صارمی فروشان و فردین علی‌پور، تهران: جامعه‌شناسان.
بوردیو، پیر (1389)، نظریه کنش؛ دلایل عملی و انتخاب عقلانی، ترجمه مرتضی مردیها، تهران: نقش و نگار.
صالحی عمران، ابراهیم  (1393)، "آسیب‌شناسی مدیریت آموزش‌های مهارتی کشور"، مجله مهارت‌آموزی، دورة 2. شمارة 4. صفحة 48-25.
صالحی عمران، ابراهیم (1386)، جامعه، کار و مشاغل: مروری بر مهارت‌های اشتغال زا در بازار کار، تهران: سمت.
کراسلی، نیک (1388)، "طبقة اجتماعی"، در گرنفل، مایکل، مفاهیم کلیدی پیر بوردیو، ترجمه محمد مهدی لبیبی، تهران: نشر افکار.
گریسون، راجر  (1393)، "اقتصاد اتریشی"، در اسنودن، بریان و وین، آر. هوارد، اقتصاد کلان مدرن، مصاحبه با بزرگان مکاتب مختلف اقتصادی، ترجمة پویا جبل عاملی و علی سرزعیم، تهران: دنیای اقتصاد.
مولر، جری (1395)، ذهن و بازار: جایگاه سرمایه‌داری در تفکر اروپای مدرن، ترجمة مهدی نصراله زاده، تهران: بیگدل.
وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (1398؛ 1397)، مهارت‌افزایی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، دفتر ارتباط با صنعت.
نوذری، حمزه  (1397)، مفاهیم اساسی در جامعه‌شناسی کار و شغل، تهران: انتشارات دانشگاه خوارزمی.
نوذری، حمزه (1398)، "مهارت‌آموزی در دانشگاه با تاکید بر طرح بیست بیست: جلد اول مطالعات نظری و تجربی"، طرح پژوهشی، دانشگاه خوارزمی.
هاجسن، جفری  (1395)، اقتصاد و آرمان‌شهر، ترجمة آرش طهماسبی، تهران: دنیای اقتصاد.
Ariratana, W., Sirisookslip, S., & Ngang, T. K.  (2015), Development of Leadership Soft Skills among Educational Administrators Procedia, Social and Behavioral Sciences, 186 (5), 331-336.
Baran, P. A., Sweezy, P. M  (1966), Monopoly Capital: An Essay on the American Economics and Social Order, Newyork: Monopoly Review Press.
Bourdieu, Pierre  (1984), Distinction: A Social Critique of the Judgement of Teste,Translated by Richard Nice, London: Routledge.
Bourdieu, Pierre, Passeron, Jeen C.  (1979), The Inheriton, Chicago: University of Chicago Press.
Braverman, Hary  (1974), Labor amd monopoly capital: The degradation of work in the twentieth century, New York: monthly review press.
Chergu, Wahid, Zidat, Samir, Marir, Farhi (2018), An approach to the acquisition of tacit knowledge based on an ontological model, ournal of King Saud University – Computer and Information Sciences, xxx, 1-11.
Dinur, A.  (2011), Tacit knowledge taxonomy and transfer: case-based research,
Behaveior Apply Manager, 12, 246–281
Eisner, S.  (2010), Grave New World? Workplace Skills for Todays College Graduates, American Journal of Business Education, 3 (9), 27-50. doi:10.19030/ajbe.v3i9.478.
Fligstein, Neil  (2001), Social Skill and the Theory of Fields, Sociological Theory, 19:2, 105-125.
Gibert, A., Tozer, W., & Westoby, M.  (2017), Teamwork, Soft Skills, and Research Training, Trends in Ecology & Evolution, 32 (2). doi:10.1016/j.tree.2016.11.004.
Goleman. D.  (1998), Working with emotional intelligence, New York, NY: Bantam.
Hayek, F. A.  (1994), The Road to Serfdom, Chicago: University of Chicago Press
Laker, D. R., & Powell, J. L.  (2011), The differences between hard and soft skills and their relative impact on training transfer, Human Resource Development Quarterly,22 (1), 111-122. doi:10.1002/hrdq.20063.
Marx, K.  (1970), Capital: A Critique of Political Economy, vol. 1. New York.
Meeks, G. A.  (2017), Critical Soft Skills to Achieve Success in the Workplace  (Unpublished doctoral dissertation), Walden University, Retrieved from https://scholarworks.waldenu.edu/dissertations/4077.
Mitchell, G. W., & Skinner, L. B.  (2008), Essential soft skills for success in the twenty-first century workforce as perceived by Alabama business/marketing educators,  (Unpublished doctoral dissertation).
Polanyi, M.  (1966), The Tacit Dimension, Chicago: University of Chicago Press.
Perreault, H.  (2004), "Business educators can take a leadership role in character education,Business Education Forum, vol 59 (1), 23-24. Retrieved from https://www.nbea.org/ newsite/publications/business_forum.
Robles, M.  (2012), Executive perceptions of the top 10 soft skills needed in todays Work place, Business Communications Quarterly, 75 (4), 453-465.
Rongraung, S., Somprach, K., Khanthap, J., & Sitthisomjin, J.  (2014), Soft Skills for Private basic Education Schools in Thailand, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 112, 956-961. doi:10.1016/j.sbspro.2014.01.1254.
Slaski, M., & Cartwright, S. (2003), Health performance and emotional intelligence: An exploratory study of retail managers, Stress and Health, 18 (2), 63-68, Doi: 10. 1002/smi.926.
Swedberg, R  (2000), “The Social Science View of Entrepreneurship: Introduction and Practical Applications” in R, Swedberg  (Ed), Entrepreneurship: The Social Science View  (pp: 7-44), Oxford: Ox-ford University Press.
Swedberg, R.  (2003), Principles of Economic Sociology, Princeton, NJ: Princeton University Press.
Tang, K. N.  (2018), The importance of soft skills acquisition by teachers in higher education institutions, Kasetsart Journal of Social Sciences, doi:10.1016/j.kjss.2018.01.002.
Tulgan, B.  (2015), Bridging the soft skills gap: How to teach the missing basics to todays young talent, Hoboken, NJ: Jossey-Bass, a Wiley imprint.
Wagner, R.K., Sternberg, R. J. (1985), Practical intelligence in real-world pursuits, The role of tacit knowledge, Sociology Psychology, 49, 436-458. https://doi.org/10.1037/0022-3514.49.2.436
Weber, Melvin R., Finley, Dori A. and Rivera, David  (2009), An exploratory study identifying soft skill competencies in entry-level managers, Tourism and Hospitality Research, Vol. 9,  (4) 353–361.
Williams, A. C.  (2015), “Soft Skills Perceived by Students and Employers as Relevant Employability Skills”  (Unpublished doctoral dissertation), Walden University, Retrieved from
Zhang, A.  (2012), Peer assessment of soft skills and hard skills, Journal of Information Technology Education, 11, 155-168. Retrieved from ERIC database.