نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی

10.22034/jsi.2021.250830

چکیده

مردانگی به­عنوان قالبی ارزشی، هنجاری و رفتاری به درجات زیادی برآمده از روابط گفتمانی است. بسط شبکه­های اجتماعی مجازی در دهه اخیر زمینه تکثر و صف­آرایی گفتمان­های رقیبی از مردانگی را مهیا ساخته است. با اتکا به روش قوم­نگاری مجازی و تحلیل نشانه­شناختی و مضمونی به دنبال شناسایی سنخ­های مردانگی در فضای مجازی، گفتمان­های حاکم بر آن­ها و روابط میان آن­ها هستیم. سنخ­های اصلی استخراج­شده شامل مردانگی هژمونیک، هم­دست، فرودست و حاشیه­ای و خرده­سنخ­های آن­ها هستند. صورت بدیل مردانگی فعالِ ضدِ­تبعیض با آرمان برابری دو جنس و صورت بریکولاژگونه (هم­پیوندی) مردانگی هژمونیک جدید نیز شناخته شد که به دنبال ترکیب عناصر مردانگی هژمونیک سنتی با عناصر جدیدتر برای تداوم بخشیدن به تفوق مردانه است. سنخ­ها جهانشمول و برخی نیز بومی بودند. مردان ایرانی در زمینه پیچیده فرهنگی-تاریخی و نیز ساختارهای اقتصادی و سیاسی موجود دست به ترکیب عناصر هویتی خویش می­زنند. بنابراین
سلسله­مراتب میان انواع مردانگی، کنشگری­های آن­ها در مواجهه با یکدیگر و سایر صورت­ها و نیز در مواجهه با ساختارهای کلان، بصورت قدرت/ مقاومت و تاکتیک/ استراتژی، و نیز برخی مکانیسم­های آن­ها پیچیدگی­های بیشتری یافته و صورت ایرانی پیدا کرده­اند.

کلیدواژه‌ها

افراسیاب­پور، علی اکبر(1380)، زیبایی­شناسی در عرفان اسلامی، تهران: انتشارات طهوری.
پاپلی­ یزدی، علی (1397/2018)، «اخراجی­ها: نقش لات در ساخت مرد ایده­آل گفتمان جمهوری اسلامی»، ایران نامگ، سال 3، شماره 1، صص:60-33.
چاووشیان، حسن؛ حسینی رشت آبادی، سید جواد، «ستاره­های مردانگی و مردانگی ستاره­ها: بررسی تغییر الگوی غالب مردانگی بازیگران سینمای بعد از انقلاب ایران»، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، سال سوم، شماره 4، زمستان 1389، صص: 84-59.
حجازی، بنفشه (1376)، به زیر مقنعه: بررسی جایگاه زن ایرانی از قرن اول هجری تا عصر صفوی، تهران: قصیده سرا.
حسن پور اسلانی، محسن؛ صدیقی، بهرنگ، «مردانگی در قاب نشانه­شناسی اجتماعی مردانگی در عکاسی مطبوعاتی دهه های 50 و 60 خورشیدی»،  مجله جامعه­­شناسی ایران، دوره چهاردهم، شماره 4، زمستان 1392، صص:34-3.
ذکایی، محمدسعید؛ یزدخواستی، بهجت و یعقوبی چوبری، علی (1390). «گونه­شناسی مردپنداری در اقوام استادن گیلان»، فصلنامه علوم اجتماعی ، شماره 55، صص:130-93.
ذکایی، محمدسعید؛ ویسی، سیمین (1398)، گفتمان­های امید در شبکه­های اجتماعی، در امید اجتماعی: چیستی، وضعیت و سبب­شناسی، گرد­آورنده: هادی خانیکی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی با همکاری مؤسسه رحمان.
ذکایی، محمدسعید؛ ویسی، سیمین (1399). زیست مجازی در ایران: عواطف و خرده­فرهنگ­ها در شبکه­های اجتماعی، تهران: آگاه.
ستاری، جلال (1374)، عشق صوفیانه، تهران: نشر مرکزی.
شعبانی، رضا (1369)، مبانی تاریخ اجتماعی در ایران، تهران: نشر قومس.
شمیسا، سیروس (1381)، شاهد بازی در ادب فارسی، تهران: انتشارات فردوس.
کوثری، مسعود؛ مولایی، محمدمهدی، «روایت­های مردانگی درموسیقی رپ و چالش مردانگی هژمونیک»، مجله جامعه­شناسی ایران، دوره سیزدهم، شماره 4، زمستان 1391، صص: 177-151.
گیدنز، آنتونی (1385)، جامعه­شناسی، ترجمه حسن چاووشیان، تهران: نشر نی.
Aboim, Sofia. (2010), Plural masculinities: The remaking of the self in private life. Ashgate.
Amed, Durre. S. (2006), Gender and Islamic spirituality: A psychological view of ‘low’ fundamentalism. In L. Ouzgane (Ed.), Islamic masculinities. London and New York: Zed Books.
Anderson, Peter., Hecht, Michael. L., Hoobler, Gregory. D. & Smallwood, Maya. (2003), Nonverbal communication across cultures. In W. B. Gudykunst (Ed.), Cross-cultural and intercultural communication. Thousand Oaks, London, New Delhi: Sage Publication.
Balslev, Sivan. (2019), Iranian masculinities: Gender and sexuality in late Qajar and early Pahlavi Iran. Cambridge: Cambridge University Press.
Bhabha, Homi. K. (1998), Cultures in between. In D. Bennett (Ed.), Multicultural states: Rethinking difference and identity. London and New York: Routledge.
Boellstorff, Tom., Nardi, Bonnie., Pearce, Celia. & Taylor. T.L. (2012), Virtual Worlds: A Handbook of Method. New Jersey: Princeton University Press.
Buchbinder, David. (2013), Studying men and masculinities. London and New York: Routledge.
Campbell, Colin. (2005), The romantic ethic and the spirit of modern consumerism. Alcuin Academics.
Chandler, Daniel. (2004), Semiotics: The Basics, New York: Routledge.
Chodorow, Nancy. J. (1978), The reproduction of mothering: Psychoanalysis and the sociology of gender. California: University of California Press.
Connell, Raewyn. W. (1987), Gender and power, Cambridge: Polity Press.
Connell, Raewyn. W. (2005), Masculinities (2nd Ed.). Berkley, Los Angeles: University of California Press.
Connell, Raewyn. W. & Messerschmidt, James. W. (2005), “Hegemonic masculinity: Rethinking the concept”. Gender & society19(6), 829-859.
De Sondy, Amanullah. (2015), The Crisis of Islamic masculinities. London: Bloomsbury Publishing.
Flood, Michael. (2014), Men’s antiviolence activism and the construction of gender-equitable masculinities. In À. Carabí, & J. M. Armengol (Eds.), Alternative masculinities for a changing world. Palgrave Macmillan.
Gilbert, Rob., & Gilbert, Pam. (1998), “Masculinity crises and the education of boys”. Change: Transformations in Education, 1(2), 31-40.
Harman, Tom (2011), “The crisis of masculinity as Deleuzian event”. Culture, Society and Masculinities, 3(1), 26-31.
Haywood, Chris. & Mac an Ghaill, Mairtin (2003), Men and masculinities: Theory, research and social practice. Buckingham, Philadelphia: Open University Press.
Hearn, Jeff. (2002), Men, fathers and the state: National and global relations. In B. Hobson (Ed.), Making Men into Fathers: Men, masculinities and the social politics of fatherhood. Cambridge: Cambridge University Press.
Howard, Judith. A., & Renfrow, Daniel. G. (2014), Intersectionality. In J. D. MacLeod, E. J. Lawler, & M. Schwalbe (Eds.), Handboook of the social  psychology of inequality. NYC, New York: Springer.
Kaynak, Erdener. &   Sai. Yasutaka. (1995), The Eight Core Values of the Japanese Businessman: Toward an Understanding of Japanese Management. Psychology Press.
Kimmel, Michael. & Aronson, Amy. (2004), Men and masculinities: A social, cultural, and historical encyclopedia. Santa Barbara, CA: ABC-Clio Press.
King, Nigel. & Horrocs, Christine (2010), Interviws in Qualitative Reaserch .London: Sage      Publication.
Kristeva, Julia. (1989), Word, Dialogue and Novel. Desire in Language: A Semiotic Approach to Literature and Art. Leon S.Roudiez.Trans. Thomas Gora et al (Ed). New York: Columbia U.P.
Marwick, Alice. E. (2013), Status update: Celebrity, publicity, and branding in the social media age. Yale University Press. New Haven, London: Yale University Press.
Mc Dowell, Linda. (2005), The men and the boys: bankers, burger makers and barmen. In B. van Hoven, and K., Hörschelmann (Eds.), Spaces of masculinities. London: Routledge.
Morrison, Joshua. N. (2018), All stars burn the same: Media customs and the     flattening of celebrity. In C. M. Madere (Ed.), Celebrity media effects: The persuasive power of the stars. Landham, Boulder, New York, London:  Lexington Books.
Pease, Bob. (2014), Reconstructing masculinity or ending manhood? The potential and limitations of transforming masculine subjectivities for gender equality. In À. Carabí, & J. M. Armengol (Eds.), Alternative masculinities for a changing world. Palgrave Macmillan.
Reeser, Todd. W. (2010). Masculinities in theory: An introduction. John Wiley & Sons Ltd, Blackwell Publishing.
Robbinson, Victoria. & Hockey, Jenny. (2011), Masculinities in transition: Genders and sexualities in the social sciences. Palgrave Macmillan.
Roberts, Steven. (2014), Masculinities in crisis? Opening the debate. In S. Roberts (Ed.), Debating modern masculinities: Change, continuity, crisis? Palgrave Macmillan.
Roded, Ruth. (2006), Alternate images of the Prophet Muhammad’s virility. In L. Ouzgane (Ed.), Islamic masculinities. London and New York: Zed Books.
Salecl, Renata. (2004), On Anxiety: Thinking in action. London and New York: Routledge.
Schwalbe, Michael. (2005), Identity stakes, manhood acts, and the dynamics of accountability. In N. K. Denzin (Ed.), Studies in symbolic interaction. New York, US: Elsevier Science/JAI Press.
Seidler, Victor. J. (2006), Transforming masculinities men, cultures, bodies, power, sex and love. London: Routledge.
Smith, Anthony. D. (1986), The ethnic origins of nations. Oxford: Blackwell.
Wellard, Ian (2009), Sport, masculinities and the body. New York and London: Routledge.
Whannel, Garry (2002), Media sport stars masculinities and moralities. London: Routledge.
Widdows, Heather. (2018), Perfect Me: Beauty as an ethical ideal. Princeton University Press.