شبکه­ های اجتماعی و مطالبه­ گری دانش ­آموزان شهر کرمانشاه

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

2 استاد گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

3 دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.

10.22034/jsi.2025.2052312.1769
چکیده
مطالعة حاضر به منظور شناسایی مطالبات اجتماعی دانش ­آموزان و چگونگی شکل­ گیری آن، با استفاده از رویکرد کیفی تحلیل شبکه انجام شده است. برای گردآوری اطلاعات با (24) نفر از دانش­ آموزان دختر و پسر دورة دوم متوسطة شهر کرمانشاه، مصاحبه نیمه ­ساختار­یافته صورت گرفت. مشارکت‌کنندگان با روش نمونه ­گیری هدفمند از مدارس (نواحی آموزشی سه­ گانه) ­انتخاب شدند. بر طبق یافته­ های پژوهش، مطالبات اجتماعی دانش ­آموزان در چهار مضمون فراگیر «چرخش پارادایم­ های سنتی»، «توازن حقوق/ مسئولیت»، «فرصت دیده شدن» و «رهایی از تصویر دانش ­آموز پذیرنده» استخراج شده است و با مضمون نهایی «زندگی توأم با لذت این جهانی» انسجام می ­یابد. تحلیل داده­ ها نشان داد که مطالبات اجتماعی نوجوانان در خلأ شکل نمی­ گیرد؛ بلکه آنان با برقراری پیوند و تبادل‌نظر با کنشگران شبکه­ های موقعیتی و ترجیحی خود، به بررسی و مقایسه آراء می­پردازند. در جریان مبادلة نظرات با اعضاء شبکه، از ایده های جدیدی مطلع می ­شوند که سبب بازاندیشی تفاسیر ذهنی از معانی مطالبات می­شود. این امر به شکل­ گیری خواسته ­های نوپدیدی در آن­ها می ­انجامد. اگرچه دامنة تراکم روابط در شبکه­ های موقعیتی بیشتر از شبکه­ های ترجیحی است، اما به علت محتوای درو ن­ساخت شبکه­ های ترجیحی (گستردگی انشعاب روابط، تنوع موضوعات، تعلق به پیوندهای انتخابی) اثرپذیری نظرات در این شبکه­ ها عمیق­ تر است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

ابوالحسنی، فضه؛ فرهمند، مهناز؛ افراسیابی،حسین؛ جوادیان، سیدرضا.(1403). راهبرد شهروندان جوان در عرصۀ مطالبات بی‎‍پاسخ، پژوهش­های راهبردی مسائل اجتماعی، 13(1): 51-74.
ایمان، محمدتقی؛ طبیعی، منصور؛ خسروی، رقیه و رضایی، آسیه.(1402). تحلیل کیفی شبکه اجتماعی تصمیم‌سازی مدیران دبیرستان‌های دولتی شهر شیراز، مجله مطالعات اجتماعی ایران (ویژه نامه تحلیل شبکه­های اجتماعی)، 17(3):65-90.
باستانی، سوسن؛ رئیسی، مهین.(1390). روش تحلیل شبکه: استفاده از رویکرد شبکه­های کل در مطالعة اجتماعات متن باز، مطالعات اجتماعی ایران، 5(2): 31-59.
باستانی، سوسن؛ صالحی­هیکویی، مریم.(1386). سرمایه اجتماعی شبکه و جنسیت: بررسی ویژگی‏های ساختی، تعاملی و کارکردی شبکه اجتماعی زنان و مردان در تهران، نامه علوم اجتماعی، (30): 63-95.
بیرانوند، نسرین. (1399). بررسی و تحلیل راهکارهای مطالبه­گری مردم از مسئولین از منظر جامعه­شناسی، پایان­نامه ارشد، دانشگاه بروجردی.
دانشمند، پروانه. (1398)، سیالیت هویت و عوامل موثر بر آن با تاکید بر رویکرد تحلیل شبکه، ­ارشد جامعه‌شناسی، استاد راهنما، دکتر سوسن باستانی، دانشکده علوم­اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا تهران.
سایت مرکز آمار ایران.
شبانی، محمد. (۱۳۹۹). مطالبه­گری و پاسخ­گویی در مدیریت راهبردی کشور، تهران، فرهوش.
فرهمند، مهناز؛ ابوالحسنی، فضه.(1402). واکاوی مطالبات شهروندان جوان شهر یزد از دولت، جامعه­شناسی اقتصادی و توسعه، 12(2): 267-292.
قلی­زاده،آذر؛کشتی­آرای، نرگس؛ سهرابی­رنانی، مریم.(1390). مهارت­های مدیریت تنوع فرهنگی پاسخی به مطالبات دانش­آموزان اقلیت­های قومی و مذهبی، رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 2(2): 131-154.
 
Attride-Stirling, J. (2001), “Thematic Networks: An Analytic Tool for Qualitative Research”, Qualitative Research, 1(3). 385-405.
Adedokun, T.(2022). Social media as a strategy for protest movements: A study of #EndSARS in Nigeria, Research in Business & Social Science, 11(6), 438-450.
Blumer, Herbert, (1969). Symbolic Interactionism Perspective and Method, New Jersey Prentice - Hall Inc.
Braun, V. & Clarke, V. (2006), Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 3(2),77-101.
Cortés-Ramos, A.; Torrecilla García, J.A.; Landa-Blanco, M.; Poleo Gutiérrez, F.J.; Castilla Mesa, M.T. (2021), Activism and Social Media: Youth Participation and Communication, Sustainability, 13(18),1-13.
Crossley, N. (2009) ‘The Social World of the Network: Combining Quantitative and Qualitative Elements in Social Network Analysis’, Sociologica, forthcoming.
Cockerham, William. (1995). The Global Society. New York: McGraw - Hill.
Delgado, S.X. (2020). The pedagogical potential of student activism: narratives of economics students, a dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in the faculty of graduate and postdoctoral (Curriculum Studies) University of British Columbia.
Erickson, B (1991). The Relational Basis of Attitudes in Social Structures.Barry Wellman and S.D. Berkowize (eds.): New York: Cambidge University Press.
Granovetter, M (1973), the Strength of Weak Ties, Sociological Theory,78(6), 1360-1380.
 Kadushin, C. (2012) .Understanding Social Networks Theories, Concepts and Findings. Oxford.
Karunungan, R. (2021). Reawakening student activism A case study of Malaysia and Singapore, Report: Published by Heinrich-Boll-Stiftung, December 2021.
Kruks-Wisner, G. (2018). Claiming the State: Active Citizenship and Social Welfare in Rural India (p. Iii). Cambridge: University Press. 
Lin, N. (2005). “A Network Theory of Social Capital”. in Handbook on Social Capital, edited by Dario Castiglione, Oxford University Press.
Luxton, I., & Sbicca, J. (2021). Mapping movements: a call for qualitative social network analysis, Qualitative Research, 21(2), 161-180.
Omotosho-Adegboyega, L. (2020). Influence of Social Media on the Social Behavior of Students asViewed by Primary School Teachers in Kwara State, Nigeria, Mimbar Sekolah Dasar,7(1), 43-53.
Riotutar, C. (2019). Implementing Social Activism into an Elementary Classroom, Capstone Projects and Master's Theses, California State University, Monterey Bay.
Robinson, C., & Taylor, C. (2013). Student voice as a contested practice: Power and participation in two student voice projects. Improving Schools16(1), 32-46.  
Serafimovska, E., & Markovikj. M. (2018). Motive for Social Justice and Students Activism at University Level. European Journal of Social Science Education and Research5(3), 172–184. 
Watson, S. (2022). Student activism: Learning through doing, Student activism Reports, New Zealand Council of Educational Research.
 
 
 
دوره 25، شماره 4
زمستان 1403
صفحه 89-115