ازدواج و فرایند تحول روابط دوستی همسران مردان ترنس: بازآرایی شبکه‌های دوستی

درخشان فر, فاطمه; فولادیان, مجید; حیدری یزدی, اعظم السادات

doi:10.22034/jsi.2026.2094139.1839

ازدواج و فرایند تحول روابط دوستی همسران مردان ترنس: بازآرایی شبکه‌های دوستی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

فاطمه درخشان فر ¹

مجید فولادیان ²

اعظم السادات حیدری یزدی ³

¹ دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهشگری علوم اجتماعی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران؛

² دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

³ استادیار مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

10.22034/jsi.2026.2094139.1839

چکیده

ازدواج با مرد ترنس در ایران، به‌دلیل نظام جنسیتی دوگانه و هنجارهای دینی-فرهنگی مسلط، شبکه‌های دوستی همسران سیسجندر و دگرجنسگرا مردان ترنس را با گسست و بازآرایی مواجه می‌سازد. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون، فرایند تحول روابط دوستی ۱۰ همسر مردان ترنس (با آگاهی پیشین از هویت همسر) را بررسی کرده است. چارچوب نظری تلفیقی از انگ ارتباطی گافمن، نیاز به تعلق باومایستر و لیری، پیوندهای قوی/ضعیف گرانووتر و سرمایه اجتماعی بوردیو است. یافته‌ها نشان می‌دهند دوستان آگاه با سه سطح واکنش (ناباوری، نگرانی دلسوزانه و خشونت نمادین) به این ازدواج پاسخ می‌دهند. زنان در برابر این واکنش‌ها از راهبردهای مشروعیت‌بخشی یا مرزبندی راهبردی استفاده می‌کنند و در نهایت، شبکه‌های دوستی خود را از طریق پیوندهای ضعیف با افراد بی‌اطلاع از هویت همسر و شبکه‌های هم‌تجربه بازآرایی می‌کنند. این بازآرایی، علاوه بر تأمین نیاز به تعلق، به بازسازی سرمایه اجتماعی و کسب اعتبار نمادین جایگزین می‌انجامد

کلیدواژه‌ها

ازدواج

هویت جنسیتی

همسران مردان ترنس

روابط دوستی

موضوعات