مجله جامعه شناسی ایران

چکیده تحقیق حاضر با هدف آشنایی پژوهشگران ایرانی با تکنیک ردیابی فرآیند به عنوان مهمترین روش دستیابی به استنباط درون موردی در تحقیقات تک موردی انجام شده است و همچنین بر بازسازی، آزمون و ارزیابی مکانیسم های علی انقلاب اسلامی ایران تاکید دارد. روش پژوهش حاضر تکنیک ردیابی فرآیند است. یافته‌ها نشان می‌دهد نخست، با استفاده از دستورالعمل های ردیابی فرآیند می توان بر مبنای تعریف سیستمی مکانیسم‌های علی انقلاب اسلامی ایران را بازتعریف کرد و جعبه سیاه میان عوامل(X) و پیامد(Y) را به صورت شفاف باز نمود. دوم، تکنیک ردیابی فرآیند امکان آزمون و ارزیابی هر بخش از مکانیسم های علی انقلاب اسلامی ایران فراهم می سازد و میزان به روزرسانی درجه اطمینان محقق نسبت به اعتبار آنها را مشخص می کند.

چکیده پژوهش حاضر می‌کوشد با رویکردی جامعه‌شناختی‌ به پیوند میان مطالعات نشریات ادواری و مطالعات ترجمه پرداخته و رابطۀ ترجمه و نشریات ادواری را بررسی کند. به بیان دقیق‌تر، صورت‌بندی‌های ترجمانی را در پیوند با ابعاد گوناگون مفهوم «رمزگان نشریاتی» (فیلپاتس، 2013) در مجلۀ بهار (۱۲۸۹-1301 ش.) بررسی کرده تا نقش ترجمه را در شکل دادن به «عادت‌وارۀ مشترک» (بوردیو، 1996) روشن سازد. تحلیل محتوایی بهار نشان داد که ترجمه با بیشترین فراوانی، نقشی بنیادین در شکل‌گیری عادت‌وارۀ مشترک این نشریه داشته است. ترجمه نه‌تنها در قالب‌های گوناگون گفتمانیِ رمزگان نگارشی بهار نمودار است، بلکه در رمزگان مادی (صفحه‌آرائی، صورت مجله)، اقتصادی (استقلال مالی) و اجتماعی (شبکۀ فراملیتی ترجمه و مترجمان) نیز تجسم یافته است. گزینش‌های ترجمه‌ای بهار، در عرصۀ ادبیات، تعلیم و تربیت، زنان، سیاست، و علم خوانندگان ایرانی را با ایده‌ها و تجربه‌های اجتماعی متفاوت آشنا نمود و به گسترش افق‌های فکری آنان یاری رساند.

چکیده انزوای اجتماعی یکی از مسائل مهم جوامع شهری معاصر است که می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی به همراه داشته باشد. در این میان، سبک زندگی به‌عنوان یکی از سازه‌های کلیدی، نقش مهمی در تقویت یا تضعیف پیوندهای اجتماعی و در نتیجه کاهش یا تشدید انزوای اجتماعی ایفا می‌کند. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر، مدلسازی ساختاری ـ تفسیری عوامل مؤثر بر سبک زندگی در راستای کاهش انزوای اجتماعی شهروندان کرج بود. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی است. در گام نخست، عوامل مؤثر بر سبک زندگی در راستای کاهش انزوای اجتماعی از طریق بررسی مبانی نظری، پیشینه پژوهش و مصاحبه با 12 نفر از خبرگان دانشگاهی شهر کرج شناسایی شدند.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تحلیل جامعه‌شناختی پدیده طلاق در پنج سال نخست زندگی زناشویی در شهر رفسنجان انجام شد. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش نظریهٔ زمینه‌ای انجام گرفت. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافتهٔ عمیق با ۱۱ زن و مردی که طلاق در پنج سال اول ازدواج را تجربه کرده بودند، گردآوری شد. نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. سپس داده ها به کمک کدگذاری تحلیل شدند. مقوله هسته‌ای استخراج‌شده «انقطاع زیست غیرکارکردی» نام گرفت. یافته‌ها شامل سه دسته‌شرایط ارائه شدند: شرایط علّی (تفاوت‌ها و ناسازگاری‌های فرهنگی‐شخصیتی و عدم ایفای نقش همسری)، شرایط زمینه‌ای (مشکلات ارتباطی و تعارضات زوجین و نقش خانواده و شبکه‌های اجتماعی) و شرایط مداخله‌گر (مسائل اقتصادی و وابستگی مالی و بدرفتاری و خشونت).« انقطاع زیست غیرکارکردی» که به‌عنوان ناکامی در فرایند سازگاری و تثبیت نقش‌های زناشویی در سال‌های نخست زندگی مشترک درک می‌شود، حاصل تعامل سه دسته‌شرایط یادشده است.

چکیده پژوهش حاضر با هدف واکاوی الگوهای دینداری و شناسایی شکاف میان باور و مناسک در ۱۴ نوجوان پسر ۱۵ تا ۱۸ ساله یک مدرسه مذهبی اصفهان انجام شد.

مطالعه با رویکرد کیفی و روش توصیفی تفسیری مبتنی بر واقع‌گرایی نقادانه و برساخت‌گرایی دیالکتیکی انجام گردید.

یافته‌های تحلیل مضمون نشان داد بعد اعتقادی (خدا، پیامبر، معاد) مطلوب است، اما ابعاد التزام عملی و فکری به‌ترتیب متوسط رو به ضعیف و ضعیف هستند که الگوی بارز شکاف میان باور قوی و مناسک/دانش ضعیف را آشکار می‌سازد. بعد تجربی نسبتاً مطلوب و بعد پیامدی متوسط ارزیابی شد. در تبیین دین ایده‌آل، ارزش‌های عدالت (به‌ویژه اقتصادی) و آزادی (انتخاب شخصی، عدم اجبار) خودجوش برجسته گردید. همچنین اکثر مشارکت‌کنندگان تأثیر دووجهی فضای مجازی (یادگیری معنویت در کنار ترویج سکولاریسم) را تأیید کردند. بنابراین باورهای پایه و احساسات معنوی حفظ، ولی مناسک سنتی و دانش فقهی تضعیف می‌شوند و عدالت و آزادی در دین مطلوب برجسته‌اند.

چکیده بررسی تأثیر وضعیت بد اقتصادی بر مشارکت سیاسی موردتوجه محققان بوده و است. در تحقیقات صورت گرفته نسبت به تاثیر مشقت های اقتصادی مانند فقر، بیکاری ، تورم و ... در کنش رای دهی و ترجیح انتخاباتی اجماع نظر وجود ندارد.این مقاله با تحلیل در سطح شهرهای ایران و با روش تطبیقی درون کشوری ، تلاش دارد تا از آمارهای به‌روزتر در بررسی رابطه بین وضعیت اقتصادی و مشارکت انتخاباتی استفاده نماید.

تحقیق نشان داد احساس محرومیت و بیکاری تاثیر مستقیم و یا معکوسی بر میزان مشارکت انتخاباتی ندارد. با افزایش میزان رضایت از زندگی مشارکت انتخاباتی نیز افزوده می‌شود.. رابطه معنادار بین میزان رضایت از انجمن‌ها، گروه‌ها و سازمان‌ها با میزان آرای باطله نشان می‌دهد که با افزایش چنین رضایتی میزان آرای باطله کاهش می‌یابد. تحقیق همچنین نشان داد با افزایش میزان بیکاری و افزایش رضایت از سازمان‌های خصوصی در شهرها آرای اصلاح‌طلبی بیشتر و آرای اصول‌گرایی کمتر می‌گردد.